Παθήσεις χολής: Φυσικοί τρόποι πρόληψης και αντιμετώπισης

Τελευταία ενημέρωση: 9/8/2018

Το βότανο του χαμομηλιού
Το χαμομήλι παρουσιάζει χολαγωγική δράση

Η χολή παίζει σημαντικό ρόλο στην απορρόφηση και την πέψη του λίπους. Παράγεται στο ήπαρ και μέσω του χοληφόρου πόρου μεταφέρεται στο έντερο. Η συγκέντρωσή της γίνεται στη χοληδόχο κύστη, η σύσπαση της οποίας κατά την κατανάλωση των λιπαρών τροφών, αδειάζει τη χολή στο έντερο, μέσω του δικτύου των χοληφόρων.

Αυτή η λειτουργία οφείλεται στη χολεκυστοκινίνη, την οποία ελευθερώνει ο γαστρεντερικός σωλήνας. Η κανονική ροή της χολής και η διαλυτότητά της είναι ουσιώδεις για την υγεία και την αποφυγή παρενεργειών, όπως σχηματισμός "λάσπης", χολολιθίαση, χολοκυστίτιδα και οξεία παγκρεατίτιδα λόγω χολόλιθων. Κίνδυνο εμφάνισης προβλημάτων χοληδόχου κύστης διατρέχουν άτομα υπέρβαρα όπως επίσης και άτομα που παρουσιάζουν απότομη απώλεια βάρους εξ αιτίας ολιγοθερμιδικής δίαιτας. Επίσης άλλοι ενοχοποιητικοί παράγοντες είναι το είδος της διατροφής (λιπαρά και υπερκατανάλωση υδατανθράκων) και ο τρόπος καθιστικής ζωής.

Το άρθρο αυτό παρέχει πληροφορίες και συμβουλές φυσικής αντιμετώπισης των παθήσεων της χολής.

Διατροφή

Η διατροφή πρέπει να είναι χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά και υψηλής περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες, φρούτα και λαχανικά. Πρέπει να προτιμούνται τα μικρά και συχνά γεύματα και να αποφεύγονται τα μεγάλα.

Τροφές που πρέπει να αποφεύγονται ή να ελαχιστοποιείται η κατανάλωσή τους

Πλήρη γαλακτοκομικά

Ζωϊκά λίπη

Βούτυρο

Μαργαρίνη

Μαγιονέζα

Κίτρινα τυριά

Ροφήματα σοκολάτας

Τηγανητά

Τσιγαριστά

Κονσερβοποιημένα ψάρια σε λάδι

Αβοκάντο

Μεγάλα γεύματα

Επειδή ο κάθε οργανισμός είναι ιδιαίτερος, θα πρέπει να παρακολουθείτε ποιές τροφές σας προκαλούν δυσανασχέτηση και πόνο χολής ωστε να τις αποφεύγετε.
Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις κατά τις οποίες, τροφές οι οποίες περιλαμβάνονται στην ενδεικνυόμενη λίστα για παθήσεις χολής (όπως π.χ. πλήρες ψωμί, βρώμη, κριθάρι κ.α.) σε κάποια άτομα προκαλούν συμπτώματα πόνου, ενώ άλλα δεν τα ενοχλούν.

Τροφές που ωφελούν

Γενικά οι πικρές ουσίες τροφών, βοτάνων κλπ ωφελούν γιατί ενεργοποιούν και διεγείρουν την έκκριση της χολής.

Τα πικρά ραδίκια ως τροφή/χυμός ή αφέψημα των ανθισμένων κορυφών τους, αυξάνουν την παραγωγή χολής και ελαττώνουν τη χολολιθίαση.

Ο μηλοχυμός συμβάλλει στην αύξηση της ροής της χολής.

Τα φρούτα (κυρίως τα γλυκά μήλα, τα καρπούζια, τα πεπόνια και οι μπανάνες) ανήκουν στις ευεργετικές για τη χολή τροφές, ενώ θα πρέπει να αποφεύγονται τα ξυνόμηλα, οι σταφίδες, τα σταφύλια, τα πορτοκάλια και τα φραγκοστάφυλα. Τα λαχανικά επιτρέπονται απεριόριστα.

Το μοσχοκάρυδο σε έγχυμα (1/2 κ.γ. σε ένα φλυτζάνι ζεστό νερό για δέκα λεπτά) έχει τη θαυμαστή ιδιότητα να διαλύει τις πέτρες της χολής. Πρέπει ωστόσο να αποφεύγεται από τις εγκύους γιατί μπορεί να επισπεύσει τον τοκετό.

Το λάχανο τουρσί βοηθά στη ροή της χολής (είναι θεραπευτικός και ο χυμός λάχανου τουρσί όταν καταναλώνεται πριν το πρωϊνό, δύο φορές την εβδομάδα.).

Το ραπάνι σε αφέψημα αντιμετωπίζει τον κίνδυνο χολολιθίασης.

Το μηλόξυδο σε κρίση πόνου χολής (1 κ.σ. μηλόξυδο σε ένα ποτηρι χυμό μήλου, ανακουφίζει γρήγορα από τον πόνο). Επίσης στα γεύματα 1 κ.σ. μηλόξυδο με 1κ.γ.μέλι σε ένα ποτήρι νερό είναι πολύ αποτελεσματικό. Τους πόνους της χολής, τους αντιμετωπίζουν και τα βότανα λινάρι και φτελιά.

Συνιστάται η αύξηση της ποσότητας πρωτεϊνών στη διατροφή, σε σχέση με την κατανάλωση υδατανθράκων και λιπών.

Οι αγκινάρες και τα παντζάρια είναι θεραπευτικές για τη χολή τροφές.

Οι κολοκυθόσποροι και κυρίως οι ηλιόσποροι συμβάλλουν στην καλή λειτουργία της χολής.

Σύμφωνα με τους φυσικούς θεραπευτές, οι υποτροπές των επώδυνων κρίσεων της χολής, έχουν ως αφορμή μία στρεσογόνο κατάσταση, ή γενικά έναν ψυχολογικό πόνο. Αν λοιπόν καταβάλετε προσπάθεια για αποστασιοποίηση και ψύχραιμη συναισθηματική αντίδραση, σε αυτού του είδους τις καταστάσεις, θα ωφελήσετε απόλυτα την υγεία της χολής σας.

Βότανα

Ρίγανη

Το αφέψημά της βοηθάει τη χολή να αποβάλει τις τοξίνες.

Κουρκουμάς

Ο κουρκουμάς διεγείρει τη χοληδόχο κύστη για να παράγει χολή. είναι χολαγωγικός και αντιμετωπίζει παρακράτηση χολής, χολοκυστίτιδα, αγγειοχολίτιδα και χολόλιθους.

Εάν έχετε διαβήτη, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας πριν τη χρήση του, γιατί ο κουρκουμάς μπορεί να μειώσει τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα και σε συνδυασμό με αντιδιαβητικά φάρμακα, να προκαλέσει υπογλυκαιμία. επίσης σε περίπτωση λήψης αντιπηκτικών φαρμάκων, μπορεί να ενισχύσει τη δράση τους, προκαλώντας αιμορραγία .Η γερμανική Επιτροπή Ε , η οποία καθορίζει ποια βότανα μπορούν να συνταγογραφούνται με ασφάλεια στη Γερμανία, έχει εγκρίνει τον κουρκουμά για αντιμετώπιση πεπτικών προβλημάτων.

Γαϊδουράγκαθο

Το γαϊδουράγκαθο σε τσάι των σπόρων του ή βρασμένο ως τρόφιμο,είναι ευεργετικό στο ήπαρ (αυξάνει τη συγκέντρωση σε αυτό γλουταθειόνης). Είναι επίσης αποτελεσματικό στην αντιμετώπιση προβλημάτων χοληδόχου κύστης καθώς και στην πρόληψη και θεραπεία χολολιθίασης και υψηλής χοληστερόλης (αυξάνει τη διαλυτότητα της χολής και μειώνει την περιεκτικότητά της σε χοληστερόλη).

Αγκινάρα

Το αφέψημά της θεωρείται φάρμακο κατά της ανεπαρκείας του ήπατος. Τα συστατικά της αγκινάρας είναι χολαγωγά και απομακρύνουν από το αίμα τη χοληστερίνη.

Μέντα

Η μέντα είναι ισχυρό βότανο που ωφελεί τα ευερέθιστα έντερα. Βοηθά στην αντιμετώπιση της χολολιθίασης και αυξάνει τη διαλυτότητα της χολής.

Χαμομήλι

Είναι θεραπευτικό των προβλημάτων της χοληδόχου κύστης, του ευερέθιστου εντέρου, της υπεροξύτητας και χολαγωγικό.

Αλθαία

Η αλθαία (ή δεντρομολόχα) είναι θεραπευτική σε προβλήματα χολής και σε φλεγμονές της πεπτικής οδού, έλκους στομάχου και ουροποιητικού.

Δεντρολίβανο

Το δεντρολίβανο είναι χολαγωγικό, διεγείρει την έκκριση χολής και προστατεύει από χολολιθίαση προληπτικά και θεραπευτικά καθώς και από χολοκυστίτιδα και ίκτερο.

Διοσκορέα

Το βότανο αυτό αντιμετωπίζει προβλήματα χοληδόχου κύστης και επινεφρίδιο ανεπάρκεια.

Άλλα βότανα

Λουΐζα: Η λουΐζα συνιστάται για αντιμετώπιση της χολολιθίασης.

Δίκταμο: Το δίκταμο είναι θεραπευτικό στις παθήσεις χολής.

Βαλεριάνα: Η βαλεριάνα διευκολύνει τη ροή της χολής.

Ψύλλιο: To Ψύλλιο (Psyllium) αποτελεί αποτελεσματική θεραπεία στις πέτρες χολής. Επιπλέον, βοηθά στην αποφυγή της συμφόρησης στη χοληδόχο κύστη.

Ειδικά για την περίπτωση χολοκυστίτιδας, η αγριάδα είναι ιδιαίτερα ευεργετική

Βιταμίνες και Στοιχεία

Μαγνήσιο

Αμερικανική έρευνα του University of Kentucky Medical Center που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση American Journal of Gastroenterology το 2008, κατέληξε στο συμπέρασμα, ότι η κατανάλωση τροφών πλούσιων σε μαγνήσιο προστατεύει από την εκδήλωση χολολιθίασης.
Επίσης η ανεπάρκεια μαγνησίου αυξάνει τα επίπεδα των τριγλυκεριδίων στο αίμα και μειώνει τα επίπεδα της "καλής" (HDL) χοληστερίνης, πράγματα που δημιουργούν κίνδυνο χολολιθίασης.

Λεκιθίνη

Η λεκιθίνη βοηθά στην πρόληψη χολολιθίασης, αποτρέποντας τη στερεοποίηση της χοληστερόλης μέσα στη χοληδόχο κύστη.

Γενικές συμβουλές

Είναι απαραίτητη η απώλεια περιττού σωματικού βάρους για αποφυγή προβλημάτων χολής. Πρέπει επίσης να γίνει προσπαθεια για μείωση της υψηλής χοληστερόλης. Σε κάθε περίπτωση όμως, θα πρέπει να αποφεύγετε τα μεγάλα γεύματα και ειδικά τα λιπαρά.

Θα πρέπει επίσης να αποφεύγετε τα υδρογονωμένα έλαια, τη ζάχαρη και τα αλλεργιογόνα όπως η γλουτένη και τα οστρακοειδή. Σε γενικές γραμμές, θα είναι καλό να προτιμάτε περισσότερες πρωτείνες και λιγότερους υδατάνθρακες.

Μετά τα γεύματα μπορείτε να πίνετε ένα φλυτζανάκι έγχυμα χαμομηλιού ή δυόσμου για την έκκριση της χολής.

Η λεκιθίνη βοηθά στη διαλυτότητα της χολής αλλά δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για παρατεταμένη περίοδο, γιατί η αύξηση της χολίνης στο σώμα μπορεί να μεγαλώσει τον κίνδυνο δυσλειτουργιών του ήπατος.

Επιβάλλεται η λήψη υγρών (το νερό και οι χυμοί βοηθούν πολύ) γιατί είναι γνωστό ότι οι πάσχοντες από προβλήματα χολής καταναλώνουν τις μικρότερες ποσότητες υγρών από το κανονικό.

Είναι σημαντικό να αποφεύγονται οι δίαιτες με χαμηλή πρόσληψη θερμίδων γιατί υπάρχει κίνδυνος δημιουργίας χολολιθίασης.

Το σπανάκι δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται συχνά από άτομα που υποφέρουν από πέτρες της χολής.

Η βανίλια χρησιμοποιείται ως διεγερτικό της έκκρισης της χολής.

Γενικά, αλλά και ειδικότερα στην περίπτωση των παθήσεων της χολής, πρέπει να αποφεύγετε τη σωματική αδράνεια. Επιλέγετε καθημερινά το περπάτημα ή τη γυμναστική. Ιδιαίτερα ωφέλιμη είναι η πρωϊνή γυμναστική, επειδή ενεργοποιεί το ήπαρ και θέτει σε κίνηση τη ροή της χολής.

Έχει διαπιστωθεί ότι συχνά οι ανεξήγητοι πονοκέφαλοι, συνδέονται με προβλήματα ήπατος και χολής.

Σύμφωνα με το National Foundation of Diabetes, Digestive & Kidney Diseases των ΗΠΑ, η γυναικεία ορμόνη Οιστρογόνο, μπορεί να είναι ο λόγος για τον οποίο οι χολόλιθοι είναι πιο συχνοί στις γυναίκες από ότι στους άνδρες. Τα οιστρογόνα μπορεί να αυξήσουν την ποσότητα της χοληστερόλης στη χολή και να μειώσουν την κίνηση της χοληδόχου κύστης.

Θα πρέπει να αποφεύγεται (στο μέτρο του δυνατού) το στρες και η ένταση, γιατί προκαλούν σύσφιξη των μυών της χοληδόχου κύστης με αποτέλεσμα να παρεμποδίζεται η ροή της χολής.

Τα αντισυλληπτικά χάπια, λόγω της περιεκτικότητάς τους σε οιστρογόνα, καθώς και τα φάρμακα κατά της χοληστερόλης μπορεί να δημιουργήσουν χολόλιθους, επειδή κάνουν το συκώτι να απελευθερώνει περισσότερη χοληστερόλη στη χολή.

Οι πάσχοντες από χολή ξεκινούν συνήθως την ημέρα τους με καφέ ή τσάι, ενώ για να ξεκινήσει η ροή της χολής χρειάζεται στερεό πρωϊνό (όπως π.χ. βρώμη με λίγο μέλι και συμπληρωματικά ίσως έναν καφέ). Οι ίνες καθαρίζουν το έντερο από τα αποσυντεθειμένα χολικά άλατα και επιφέρουν ανακούφιση από τη δυσλειτουργία της χολής. Αξίζει πάντως να σημειωθεί οτι, αν και η υπερκατανάλωση καφέ είναι προτιμότερο να αποφεύγεται στις παθήσεις χολής, η μέτρια κατανάλωση δεν βλάπτει.

Το πρωί και το βράδυ προ του ύπνου, η λήψη 3 κ.σ. ελαιόλαδο με λεμόνι, βοηθά στην αποβολή της λάσπης ή των λίθων της χολής.

Η λήψη χολικών αλάτων μπορεί να βοηθήσει τη λειτουργία της χολής αλλά δεν πρέπει να λαμβάνονται για παρατεταμένο χρονικό διάστημα για αποφυγή ερεθισμού της χοληδόχου κύστης.

Πολύ αποτελεσματικό φυσικό φάρμακο για τα προβλήματα χολής είναι βάμμα από σπόρους γαϊδουράγκαθου, φύλλα μέντας και φύλλα αγκινάρας (εναλλακτικά μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αχιλλαία αντί για φύλλα αγκινάρας). Θα τα βρείτε σε καταστήματα βοτάνων. Τρόπος παρασκευής του βάμματος: 1/3 του συνόλου των βοτάνων εμβαπτίζεται σε 2/3 βότκας ή καθαρού οινοπνεύματος ποτοποιϊας σε ένα καθαρό βάζο. Να παραμείνει το βάζο κλειστό για 20-30 ημέρες σε σκιερό μέρος με καθημερινή ανατάραξη του βάζου. Στη συνέχεια στραγγίζεται και λαμβάνονται 10-15 σταγόνες του βάμματος σε ένα κρασοπότηρο νερού πρωί ή βράδυ.

Η κλινική Mayo συνιστά αποφυγή καπνίσματος, αλκοόλ και αναμονή 2-3 ωρών μετά τα γεύματα πριν την κατάκλιση (για βοήθεια του αδειάσματος του στομάχου). επίσης συνιστά κατά την κατάκλιση να είναι το πάνω μέρος του σώματος υπερυψωμένο κατά 10-15 εκατοστά.

Μπορείτε προ του ύπνου να πίνετε ένα ποτήρι χλιαρό νερό με ένα κουταλάκι του γλυκού άλατα Epsom (επιτρέπουν στους χολόλιθους να μετακινηθούν εύκολα μέσω της χοληδόχου οδού).

Σε περίπτωση χολόλιθων είναι ευεργετικός ο χυμός από παντζάρι (με τα φύλλα του) και ραπάνι, καθώς και οι χυμοί πράσινων λαχανικών.

Η πρόπολη είναι ευεργετική γιατί μειώνει την οξύτητα του γαστρικού υγρού, επιφέρει βελτίωση στην έκκριση της χολής και συμβάλλει στη θεραπεία της παγκρεατίτιδας και χολοκυστίτιδας.

Στις παθήσεις χολής βοηθούν πολύ τα πεπτικά ένζυμα και ειδικά αυτά που περιέχουν και εκχύλισμα χολής.

Το Kelp βοηθά στην απομάκρυνση της πλάκας από τη χοληδόχο κύστη.

Οι φυσικοί θεραπευτές πιστεύουν οτι οι υποτροπές κρίσεων πόνου χολής έχουν ως αφορμή στρεσογόνες καταστάσεις ή κρυμμένους ψυχολογικούς πόνους. Γι'αυτόν τον λόγο αν αντιμετωπίζετε τις καταστάσεις αυτές με συναισθηματική αποστασιοποίηση και ψυχραιμία, θα ωφελήσετε πολύ την υγεία της χολής σας.

Το ξέρατε ότι...

Η χολολιθίαση είναι πολύ συχνή και ο καρκίνος της χοληδόχου κύστης πολύ σπάνιος γι'αυτό και οι γιατροί συνήθως δεν προτείνουν χολοκυστεκτομή σε περίπτωση ασυμπτωματικών χολόλιθων, εκτός αν ο χολόλιθος είναι μεγαλύτερος από 3 εκατοστά ή η χοληδόχος κύστη είναι γεμάτη χολόλιθους.

"Χοληφόρος λάσπη" καλείται η παθολογική σε πυκνότητα χολή. Αυτή η "λάσπη" συχνά εξαφανίζεται όταν εκλείψει η αιτία που τη δημιούργησε χωρίς να προκαλεί πρόβλημα. Άλλες φορές δημιουργεί χολολιθίαση. Η "λάσπη" μπορεί να προκαλέσει κολικούς της χοληδόχου κύστης παρόμοιους με αυτούς της χολολιθίασης, οξεία χολαγγειϊτιδα και οξεία παγκρεατίτιδα. Ο διαβήτης και η εγκυμοσύνη μπορούν να προκαλέσουν τη δημιουργία "λάσπης".

Έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2005 στο Journal Gut, έδειξε ότι η υψηλή πρόσληψη υδατανθράκων και κυμαινόμενου γλυκαιμικού φορτίου, αυξάνει τον κίνδυνο χολόλιθων σε άνδρες. Είναι σημαντικό να ακολουθείται υγιεινή διατροφή, καθώς και να καταναλώνονται γεύματα ανα τακτά χρονικά διαστήματα. Προστασία από τη δημιουργία χοληφόρου λάσπης καθώς και αντιμετώπιση της ήδη δημιουργηθείσας, επιτυγχάνεται με τις διατροφικές και άλλες συμβουλές που δίνονται για τα προβλήματα χολής.