Θυρεοειδής: Φυσικοί τρόποι αντιμετώπισης των παθήσεών του

Εναλλακτικές λύσεις για υπερθυρεοειδισμό, υποθυρεοειδισμό και όζους

Τελευταία ενημέρωση: 28/12/2017

Το φυτό του γαϊδουράγκαθου
Το γαϊδουράγκαθο συμβάλλει στην καλή λειτουργία του θυρεοειδή

Γενικές συμβουλές

Πρόσληψη αντιοξειδωτικών

Η πρόσληψη αντιοξειδωτικών στοιχείων είναι ιδιαίτερα σημαντική για τον θυρεοειδή, καθώς τον προστατεύουν απο τις συνέπειες του οξειδωτικού στρες.

Έχει διαπιστωθεί οτι η δυσλειτουργία του θυρεοειδή, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις υποθυρεοειδισμού, συνδέεται με σημαντικά αυξημένη παραγωγή ελεύθερων ριζών. Oι ασθενείς με υποθυρεοειδισμό παρουσιάζουν όμως και υψηλότερα επίπεδα χοληστερίνης σε σχέση με τους υγιείς αλλά και τα άτομα με υπερθυρεοειδισμό. Το γεγονός αυτό συνεπάγεται αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης και εξέλιξης της αθηροσκλήρωσης, η οποία συνδέεται με την οξείδωση της LDL χοληστερόλης μετά απο αλληλεπίδραση της τελευταίας με τις ελεύθερες ρίζες. Τα παραπάνω υποστηρίζονται απο τα αποτελέσματα έρευνας που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση Clinical Chemistry and Laboratory Medicine το 2002.

Η πρόσληψη αντιοξειδωτικών στοιχείων μέσω της διατροφής, μπορεί να γίνει απο τροφές όπως τα φρούτα και τα λαχανικά (μπρόκολο, μαρούλι, πράσο, κατσαρό λάχανο, ντομάτα, πιπεριά, σπανάκι, καρότο, πορτοκάλι, λεμόνι, μανταρίνι, γκρέιπφρουτ, σταφύλι, φράουλα, βατόμουρο, κεράσι, μήλο κ.α.), τα δημητριακά ολικής άλεσης, το ταχίνι, το κρασί, το πράσινο τσάι, τα καρύδια και το ελαιόλαδο. Θα πρέπει να σημειωθεί όμως οτι, όπως θα δούμε παρακάτω, σε περιπτώσεις υποθυρεοειδισμού θα πρέπει να αποφεύγονται τροφές όπως το μπρόκολο, το λάχανο και το σπανάκι.

Βιταμίνες και στοιχεία

Βιταμίνη Α

Η βιταμίνη Α ρυθμίζει τον μεταβολισμό των θυρεοειδικών ορμονών και αναστέλλει την έκκριση της θυρεοειδοτρόπου ορμόνης TSH, βοηθώντας με τον τρόπο αυτό σε περιπτώσεις υπολειτουργίας του θυρεοειδή. Επιπλέον, η βιταμίνη αυτή παρουσιάζει αντιοξειδωτικές ιδιότητες, με αποτέλεσμα να βοηθά σε δυσλειτουργίες του θυρεοειδή και, ιδιαίτερα, στον υποθυρεοειδισμό.

Η βιταμίνη αυτή μπορεί να προέλθει απο ζωϊκές πηγές σαν ρετινόλη (προσχηματισμένη βιταμίνη Α) ή απο φυτικές σαν προ-βιταμίνη Α (καροτενοειδή και ιδιαίτερα το β-καροτένιο). Στη δεύτερη περίπτωση, γίνεται μετατροπή της προ-βιταμίνης σε βιταμίνη απο το συκώτι. Η ικανότητα αυτή του συκωτιού περιορίζεται όμως σε περιπτώσεις υποθυρεοειδισμού, για τον λόγο αυτό ίσως χρειάζεται η συγκεκριμένη βιταμίνη να προσλαμβάνεται κυρίως απο ζωϊκές πηγές σε τέτοιες περιπτώσεις.

Η βιταμίνη Α περιέχεται σε τροφές όπως τα γαλακτοκομικά (πλήρες γάλα, τυρί τσένταρ, βούτυρο), τα αυγά, το συκώτι, τα ψάρια κ.α. Η προ-βιταμίνη Α περιέχεται σε τροφές όπως τα καρότα, το πεπόνι, ο μαϊντανός, το βερίκοκο, το νεκταρίνι, το μαρούλι, το αυγό κ.α. Περιέχεται επίσης σε τροφές όπως το μπρόκολο και το σπανάκι, οι οποίες όμως θα πρέπει να αποφεύγονται σε περιπτώσεις υποθυρεοειδισμού.

Θα πρέπει να αποφεύγεται η πρόσληψη της ρετινόλης ή της β-καροτίνης σε δόσεις μεγαλύτερες απο τις συνιστώμενες και ιδιαίτερα χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με τον γιατρό σας.

Βιταμίνες Β

Σημαντικές για τη λειτουργία του θυρεοειδή είναι και οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β. Έμφαση θα πρέπει να δοθεί σε ορισμένες απο αυτές, οι οποίες συμμετέχουν στη διαδικασία σύνθεσης της ορμόνης του θυρεοειδούς θυροξίνης (Τ4).

Οι βιταμίνες αυτές είναι οι παρακάτω:

Β2 (αρνίσιο συκώτι, δημητριακά ολικής άλεσης και νιφάδες βρώμης κ.α.) Β3 (αρνίσιο συκώτι, τόνος, κοτόπουλο, γαλοπούλα, σκουμπρί, χοιρινό, όσπρια κ.α.) Β6 (μπανάνες, συκώτι, δημητριακά ολικής άλεσης, ηλιόσποροι, φακές κ.α.)

Βιταμίνη C

Η βιταμίνη C παρουσιάζει σημαντική αντιοξειδωτική δράση, βοηθώντας με τον τρόπο αυτό σε προβλήματα του θυρεοειδή και ειδικά στον υποθυρεοειδισμό.

Πηγές της βιταμίνης αυτής είναι οι πιπεριές (ιδιαίτερα κόκκινες και κίτρινες), τα ακτινίδια, οι φράουλες, εσπεριδοειδή (πορτοκάλια, μανταρίνια και λεμόνια), τα φραγκοστάφυλα, οι ντομάτες. Περιέχεται επίσης σε σταυρανθή λαχανικά (μπρόκολα, κουνουπίδια, λαχανάκια Βρυξελλών), τα οποία όμως θα πρέπει να αποφεύγονται σε περιπτώσεις υποθυρεοειδισμού γιατί προκαλούν παρεμπόδιση των υποδοχέων ιωδίου.

Βιταμίνη Ε

Η βιταμίνη Ε είναι επίσης αντιοξειδωτική. Περιέχεται κυρίως σε φυτικά έλαια (ελαιόλαδο, σιτέλαιο, σογιέλαιο, ηλιέλαιο), σπόρους και ξηρούς καρπούς (αμύγδαλα, καρύδια, ηλιόσπορους), πράσινα φυλλώδη λαχανικά κ.α.

Σίδηρος

Σημαντική είναι και η επαρκής πρόσληψη σιδήρου. Μια ανεπάρκεια του σιδήρου, μειώνει τη δραστικότητα του ενζύμου "Υπεροξειδάση", με την οποία ο θυρεοειδής παρασκευάζει τις ορμόνες.

Το μεταλλικό αυτό στοιχείο βρίσκεται σε τροφές όπως το συκώτι, το αρνί, το κακάο και η μαύρη σοκολάτα, τα φασόλια, ο αρακάς, τα πρασινα φυλλώδη λαχανικά, τα αυγά, το πετιμέζι, τα δημητριακά ολικής άλεσης κ.α. Η πρόσληψή του απο φυτικές πηγές θα πρέπει να γίνεται σε συνδυασμό με βιταμίνη C, για ενίσχυση της απορρόφησής του απο τον οργανισμό.

Β-καροτένιο

Αντιοξειδωτική δράση παρουσιάζει και το β-καροτένιο. Πηγές του αποτελούν μεταξύ άλλων τροφές όπως το σπανάκι, το μπρόκολο και τα λαχανάκια Βρυξελλών, οι οποίες όμως θα πρέπει να αποφεύγονται σε περιπτώσεις υποθυρεοειδισμού. Περιέχεται επίσης σε τροφές όπως καρότο, βερίκοκο, γλυκοπατάτες, κολοκύθες, παπάγια, μάνγκο, πεπόνι, σπαράγγια, ντομάτες, ακτινίδια κ.α.

Σελήνιο

Το σελήνιο είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τη σωστή λειτουργία του θυρεοειδή, καθώς διαδραματίζει βασικό ρόλο στη μετατροπή της ανενεργής θυροξίνης (Τ4) σε ενεργή τριωδοθυρονίνη (Τ3). Επιπλέον, το σελήνιο συμβάλλει στην προστασία του θυρεοειδή απο την οξειδωτική δράση των ελεύθερων ριζών.

Η σημασία του στοιχείου αυτού για τον θυρεοειδή αποτυπώνεται και στα αποτελέσματα διαφόρων σχετικών ερευνών. Σύμφωνα με μια απο τις πιο πρόσφατες απο αυτές, η οποία δημοσιεύτηκε στο Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism το 2015, η χαμηλή πρόσληψη σεληνίου σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης παθήσεων του θυρεοειδή.

Η πρόσληψη σεληνίου θα είναι καλό να γίνεται μέσω της διατροφής. Περιέχεται σε τροφές όπως ψάρια και οστρακοειδή, πουλερικά και κρέας, ξηρούς καρπούς και σπόρους, αυγά, και εμπλουτισμένα δημητριακά κ.α.

Τυροσίνη

Η τυροσίνη είναι ένα αμινοξύ το οποίο διαδραματίζει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην διαδικασία παραγωγής των βασικών θυρεοειδικών ορμονών τριωδοθυρονίνη ή Τ3 και θυροξίνη ή Τ4.

Το αμινοξύ αυτό περιέχεται στη μπανάνα, το ψάρι, το κοτόπουλο, τη γαλοπούλα, τα αυγά, τα γαλακτοκομικά, τους ξηρούς καρπούς (όπως αμύγδαλα και φυστίκια), τα φασόλια κ.α. Σε περιπτώσεις υπέρτασης, μανιοκατάθλιψης ή λήψης φαρμάκων για τον θυρεοειδή, τυχόν λήψη συμπληρωμάτων τυροσίνης θα πρέπει να γίνεται μόνο μετά απο συνεννόηση με γιατρό.

Ψευδάργυρος

Ο ψευδάργυρος είναι σημαντικός για την σωστή λειτουργία του θυρεοειδή. Στα άτομα με ανεπάρκεια ψευδαργύρου, η συμπληρωματική λήψη του στοιχείου αυτού μπορεί να συμβάλλει στη αύξηση των επιπέδων των θυρεοειδικών ορμονών και να ωφελήσει σημαντικά σε περιπτώσεις υποθυρεοειδισμού. Αξίζει να σημειωθεί οτι παθήσεις του θυρεοειδή όπως ο υποθυρεοειδισμός και ο υπερθυρεοειδισμός, μπορούν να οδηγήσουν σε ανεπάρκεια ψευδαργύρου.

Ο ψευδάργυρος περιέχεται στα ψάρια και τα θαλασσινά, τα μανιτάρια, τους ηλιόσπορους, τα δημητριακά ολικής άλεσης, η βρώμη, τα φασόλια, τα καρύδια κ.α.

Χαλκός

Ο χαλκός είναι επίσης απαραίτητος για την σύνθεση θυρεοειδικών ορμονών. Περιέχεται σε ψάρια και θαλασσινά, μανιτάρια, αυγά, δημητριακά, φασόλια, κάσιους κ.α.

Άλλες συμβουλές

Συνιστάται η αποφυγή του του καπνίσματος και της κατανάλωσης αλκοόλ. Επιπλέον, θα είναι καλό να αποφεύγεται η κατανάλωση πηγών καφεΐνης.

Για την καλή λειτουργία του θυρεοειδή είναι σημαντικό να αποφεύγετε επίσης το στρες, επειδή ο θυρεοειδής, στην προσπάθειά του να υποκαταστήσει την ανεπάρκεια των υπέυθυνων για την αντιμετώπιση του στρες επινεφριδίων, δεν το επιτυγχάνει, εξαντλείται και εγκαταλείπει.

Βοηθούν στην καλή λειτουργία του θυρεοειδή με το να αποτοξινώνουν το συκώτι το γαϊδουράγκαθο, η κουρκουμίνη και η χλωρέλα. Το γαϊδουράγκαθο ιδιαίτερα, καθώς και το σκόρδο, αυξάνουν την παραγόμενη γλουταθειόνη, η οποία είναι ισχυρό αντιοξειδωτικό, συμβάλλει στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού και θεραπεύει τον θυρεοειδικό ιστό.

Βοηθητικός σε περιπτώσεις δυσλειτουργιών του θυρεοειδή, είναι και ο διαλογισμός.

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του Ινστιτούτου Prolepsis, η κατανάλωση ροφήματος χαμομηλιού, συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του θυρεοειδούς.

Το βότανο Maca (Lepidium meyeni) ρυθμίζει το ενδοκρινικό, ενισχύει τις λειτουργίες του Θύμου αδένα και εξισορροπεί τις ορμόνες. Περιέχει βιταμίνες και μέταλλα (C,B1,B2,B12, ασβέστιο) καθώς επίσης αλκαλοειδή και υποστηρίζει τον αδένα της υπόφυσης, στην παραγωγή TSH, FSH, και LH. Το ανωτέρω βότανο κυκλοφορεί και σε κάψουλες.

Είναι σημαντικό να αντιμετωπίζεται το χρόνιο στρες, καθώς υπάρχει στενή αλληλεπίδραση μεταξύ της ορμόνης τους στρες και τηςλειτουργίας του θυρεοειδούς

Υπερθυρεοειδισμός

Σε περιπτώσεις υπερθυρεοειδισμού θα πρέπει, εκτός απο τις συμβουλές για δυσλειτουργίες του θυρεοειδή που παρουσιάστηκαν στην αρχή του άρθρου, να δίνεται προσοχή και στα παρακάτω σημεία:

Βιταμίνες και μεταλλικά στοιχεία

Ασβέστιο και βιταμίνη D

Ο υπερθυρεοειδισμός μπορεί να προκαλέσει αποδυνάμωση των οστών και για τον λόγο αυτό συνιστάται η λήψη ασβεστίου, καθώς και βιταμίνης D η οποία διαδραματίζει βασικό ρόλο στην απορρόφησή απο τον οργανισμό.

Το ασβέστιο μπορεί να προσληφθεί απο πηγές όπως τα γαλακτοκομικά (γάλα, γιαούρτι, τυρί), τα πορτοκάλια, τα αμύγδαλα, το μπρόκολο, οι σαρδέλες κ.α. Η βιταμίνη D περιέχεται σε τροφές όπως οι σαρδέλες, το μουρουνέλαιο, το γάλα, το βούτυρο, το αυγό, ενώ παράγεται και απο τον οργανισμό μετά απο έκθεση στον ήλιο.

Μαγνήσιο

Το μαγνήσιο έχει χαλαρωτική επίδραση πάνω στα νεύρα και τους ιστούς. Επιπλέον, σε περιπτώσεις υπερθυρεοειδισμού περιορίζεται η απορρόφηση του μεταλλικού αυτού στοιχείου απο τον οργανισμό, με αποτέλεσμα να αυξάνονται οι πιθανότητες εμφάνισης ανεπάρκειας μαγνησίου στον οργανισμό.

Το μαγνήσιο περιέχεται σε πράσινα φυλλώδη λαχανικά, προϊόντα ολικής άλεσης, σπόρους και ξηρούς καρπούς (καρύδια, κολοκυθόσποροι, αμύγδαλα, ηλιόσποροι κ.α.), κακάο και μαύρη σοκολάτα, ταχίνι και σουσάμι, όσπρια (ρεβύθια, φασόλια), ψάρια (σολομός, σκουμπρί, τόνος), μπανάνες κ.α.

Βότανα

Βοηθούν πολύ τα ηρεμιστικά βότανα βαλεριάνα, τίλιο, μαντζουράνα, καθώς και το χαμομήλι σε δόσεις κρασοπότηρου. Βοηθητικό είναι επίσης το δεντρολίβανο, το ginger (πιπερόριζα) και το λεόνουρο.

Επιπλέον, το έγχυμα μελισσόχορτου μπορεί να ομαλοποιήσει την TSH και τον υπερδραστήριο θυρεοειδή. Στην περίπτωση που λαμβάνετε ηρεμιστικά ή φάρμακα για τον θυρεοειδή, θα είναι καλό να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας πριν τη χρήση του.

Διατροφή

Σε περιπτώσεις υπερθυρεοειδισμού συνιστάται η κατανάλωση τροφών όπως τα χόρτα, η μουστάρδα, τα ραπανάκια και η σόγια. Βοηθούν επίσης τα λαχανικά και ιδιαίτερα τα σταυρανθή (μπρόκολο, κουνουπίδι, λάχανο κ.α.), καθώς και οι πράσινοι χυμοί.

Αντίθετα, θα πρέπει να αποφευγεται η ζάχαρη, καθώς μπορεί να επηρεάσει τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα, κάτι που είναι δυνατό να οδηγήσει σε επιδείνωση των συμπτωμάτων του υπερθυρεοειδισμού. Θα είναι επίσης καλό να αποφεύγονται τα γαλακτοκομικά, καθώς και η γλουτένη η οποία είναι αλλεργιογόνο και προκαλεί φλεγμονή. Λιγότερη γλουτένη περιέχουν η σίκαλη και η βρώμη, ενώ το καλαμπόκι δεν περιέχει καθόλου.

Άσκηση

Η τακτική άσκηση αυξάνει την παραγωγή των ορμονών του θυρεοειδούς, ενώ παράλληλα ενισχύει την ανταπόκριση των κυττάρων σε αυτές. Η φυσική δραστηριότητα μπορεί να περιορίσει σημαντικά τα συμπτώματα του υπερθυρεοειδισμού, όπως ο εκνευρισμός και το άγχος. Μπορεί να βοηθήσει και στην αντιμετώπιση της αϋπνίας, εφόσον γίνεται τουλάχιστον πέντε ώρες πριν τον ύπνο και όχι αργότερα. Βοηθά επίσης στην αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης με την οποία συνδέεται συχνά ο υπερθυρεοειδισμός.

Προτιμήστε αεροβικές ασκήσεις μέτριας έντασης, όπως ποδηλασία ή κολύμβηση. Βοηθούν επίσης οι ασκήσεις αντίστασης, όπως οι κάμψεις και οι διπλώσεις. Αποτελεσματική όμως είναι και η yoga.

Είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας πριν ξεκινήσετε κάποιο πρόγραμμα άσκησης καθώς, αν το πρόβλημα του υπερθυρεοειδισμού δεν έχει τεθεί υπο έλεγχο, υπάρχει κίνδυνος να παρουσιαστούν προβλήματα όπως έντονη εφίδρωση ή ταχυπαλμία.

Σε περιπτώσεις υπερθυρεοειδισμού βοηθά επίσης η χαλάρωση, όπως και η αποφυγή της υπερβολικής χρήσης του λόγου η οποία και ερεθίζει τους παρακείμενους ιστούς

Υποθυρεοειδισμός

Σε περιπτώσεις υποθυρεοειδισμού θα πρέπει, εκτός απο τις συμβουλές για δυσλειτουργίες του θυρεοειδή που παρουσιάστηκαν στην αρχή του άρθρου, να δίνεται προσοχή στα παρακάτω σημεία:

Βιταμίνη Β12

Σημαντική είναι η λήψη βιταμινών του συμπλέγματος Β και, ιδιαίτερα, η βιταμίνη Β12. Η ανεπάρκεια της βιταμίνης αυτής είναι συνήθης σε ασθενείς με υποθυρεοειδισμό, όπως αναφέρεται και σε έρευνα που δημοσιεύτηκε στο The Journal of the Pakistan Medical Association το 2008. Όπως ανέφεραν οι ερευνητές, η συμπληρωματική λήψη της βιταμίνης Β12 οδήγησε σε βελτίωση των συμπτωμάτων των ατόμων αυτών.

Περιέχεται στο κρέας (συκώτι, κόκκινο κρέας, γαλοπούλα), τα ψάρια και τα οστρακοειδή (όπως το σκουμπρί, τα μύδια και τα καβούρια), τα αυγά, γαλακτοκομικά προϊόντα (όπως αποβουτυρωμένο γάλα), τα εμπλουτισμένα δημητριακά.

Αποφυγή επιβαρυντικών τροφών

Τροφές που πρέπει να αποφεύγονται σε περιπτώσεις υποθυρεοειδισμού είναι τα σταυρανθή λαχανικά (μπρόκολο, κουνουπίδι, λαχανάκια Βρυξελλών, λάχανα), η μουστάρδα, η σόγια, τα φιστίκια, το σπανάκι, τα ροδάκινα, τα αχλάδια, τα γογγύλια, τα χόρτα. Αντίθετα, βοηθούν τα βότανα saw palmetto και τσουκνίδα.

Ιώδιο

Σημαντική είναι και η επαρκής πρόσληψη ιωδίου, το οποίο επηρεάζει την σύνθεση των θυρεοειδικών ορμονών.

Σε περιπτώσεις υποθυρεοειδισμού που συνδέεται με ανεπάρκεια ιωδίου, συνιστάται η συμπληρωματική λήψη του στοιχείου αυτού απο πηγές όπως τα φύκια kelp. Αν όμως οι ποσότητες ιωδίου στον οργανισμό είναι επαρκείς, το επιπλέον ιώδιο θα μπορούσε να επιδεινώσει ή ακόμα και να προκαλέσει υποθυρεοειδισμό. Τυχόν συμπληρωματική λήψη ιωδίου θα πρέπει να γίνεται μόνο μετά απο συνεννοήση με γιατρό. Περισσότερα για το ιώδιο στο τμήμα "όζοι θυρεοειδή".

Άσκηση

Η άσκηση συμβάλλει στην αντιμετώπιση συμπτωμάτων του υποθυρεοειδισμού. Βοηθά μεταξύ άλλων στον έλεγχο του βάρους, στον περιορισμό του στρες και την βελτίωση της διάθεσης, καθώς και στην ενίσχυση της σωματικής αντοχής.
Προτιμήστε ασκήσεις χαμηλής έντασης, όπως ήπιες αεροβικές ασκήσεις (περπάτημα, ποδηλασία, κολύμβηση). Βοηθούν επίσης οι ασκήσεις ενδυνάμωσης (όπως οι προβολές) αλλά και η yoga.
Είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας πριν ξεκινήσετε κάποιο πρόγραμμα άσκησης καθώς, αν το πρόβλημα του υποθυρεοειδισμού δεν έχει τεθεί υπο έλεγχο, υπάρχει κίνδυνος να προκύψουν προβλήματα όπως έντονοι πόνοι σε μύες και αρθρώσεις. Επιπλέον, είναι σημαντικό να προχωρήσετε σταδιακά σε ένταση και διάρκεια, χωρίς να προκαλείται δυσφορία.

Όπως αναφέρει ο πρωτοπόρος στη φυσική ιατρική δρ. Jonathan Wright, ο υποθυρεοειδισμός είναι πολύ συνηθισμένο πρόβλημα και υπάρχουν πολλοί λόγοι για αυτό, όπως το πόσιμο χλωριωμένο και φθοριούχο νερό και η κατανάλωση άσπρου αλεύρου, λόγω του βρωμιδίου λεύκανσης. Αυτά θεωρούνται αναστολείς του ιωδίου και βλάπτουν τον θυρεοειδή, όπως και η τοξικότητα των βαρέων μετάλλων. Να σημειωθεί επίσης οτι υπάρχουν και άλλοι αναστολείς του ιωδίου, όπως φυτοφάρμακα, πρόσθετα τροφίμων κ.α.

Όζοι θυρεοειδή

Οι όζοι του θυρεοειδή αποτελούν ένα συχνό φαινόμενο, το οποίο συνήθως παρουσιάζεται μετά την ηλικία των 60 χρόνων. Η έλλειψη ιωδίου στη διατροφή, που υπολογίζεται, από το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Σίτισης του ΟΗΕ, σε ένα δισεκατομμύριο άτομα στον κόσμο, είναι η νούμερο ένα αιτία όζων του θυρεοειδούς. Στις περισσότερες περιπτώσεις είναι καλοήθεις, αυτό όμως είναι σημαντικό να διαπιστώνεται μετά απο σχετική εξέταση. Επιπλέον, αν και συνήθως οι όζοι δεν εμποδίζουν τη λειτουργία του αδένα, είναι δυνατόν να προκαλέσουν πίεση στην τραχεία ή υπερθυρεοειδισμό. Σε περιπτώσεις κατά τις οποίες προκαλούνται ενοχλήσεις ή παρουσιάζεται αυξημένη ή μη επαρκής παραγωγή ορμόνης, θα πρέπει να ζητείται η ιατρική συμβουλή.

Στη συνέχεια του άρθρου παρουσιάζονται φυσικές προτάσεις για τον περιορισμό των όζων ή των προβλημάτων που σχετίζονται με αυτούς, θα πρέπει όμως να αναφερθεί το οτι δεν υπάρχει κάποιος επιστημονικά τεκμηριωμένος φυσικός τρόπος αντιμετώπισης των όζων του θυρεοειδή. Έχουν αναφερθεί περιπτώσεις ασθενών που μείωσαν το μέγεθος των όζων ακολουθώντας εναλλακτικές προσεγγίσεις, είναι όμως γεγονός και το οτι οι όζοι μπορούν να μειωθούν χωρίς κανενός είδους παρέμβαση όπως διαπιστώθηκε και σε έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Clinical Endocrinology (Oxford) το 2006. Σε κάθε περίπτωση, οι φυσικές προσεγγίσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν παράλληλα με την ιατρική αρωγή, για να ενισχύσουν ενδεχομένως τα αποτελέσματά της.

Τοπικές εφαρμογές

Φύλλα λάχανου

Εναλλακτική θεραπεία για τους όζους του θυρεοειδή είναι και τα καταπλάσματα με φύλλα λάχανου. Για τη δημιουργία τους, πολτοποιείτε ή εφαρμόζετε τα φύλλα ως έχουν στον λαιμό, στερεώνοντάς τα με γάζα. Διατηρείτε οσο περισσότερο μπορείτε, ακόμα και για ολόκληρη τη νύχτα.

Βοηθούν πολύ και τα επιθέματα με κρύο νερό, στην περιοχή του λαιμού, καθώς επίσης και το πιτσίλισμα νερού με βαποριζατέρ

Άργιλος

Ο άργιλος, και συγκεκριμένα ο τύπος του μπεντονίτη, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την απομάκρυνση των τοξινών απο τον οργανισμό.

Ο άργιλος μπορεί να χρησιμοποιηθεί τοπικά, σε μορφή καταπλάσματος. Μπορεί όμως να χρησιμοποιηθεί και εσωτερικά, με την κατανάλωση ενος διαλύματος απο ένα κουταλάκι του γλυκού άργιλο σε ένα ποτήρι νερό.

Καστορέλαιο

Υποστηρίζεται οτι το καστορέλαιο μπορεί να βοηθήσει στην συρρίκνωση των όζων του θυρεοειδή. Μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε τοπικά, κάνοντας απαλό μασάζ στην περιοχή για 15 λεπτά.

Βότανα - Φυτικές θεραπευτικές ουσίες

Έλαιο καρύδας

Το έλαιο καρύδας μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση των όζων του θυρεοειδή. Βοηθά τη λειτουργία του αδένα και ενισχύει τον μεταβολισμό. Μπορείτε να καταναλώνετε δύο κουταλιές της σούπας έλαιο καρύδας την ημέρα.

Λιναρόσποροι

Οι λιναρόσποροι αποτελούν μια σημαντική πηγή Ω3 λιπαρών οξέων. Έχουν θετική επίδραση στους ιστούς του θυρεοειδή και το ορμονικό σύστημα, ενώ συμβάλλουν μεταξύ άλλων και στη μείωση της φλεγμονής. Πολτοποιείτε τους λιναρόσπορους και, στη συνέχεια, διαλύετε τη σκόνη που θα προκύψει σε ένα φλυτζάνι νερό. Καταναλώνετε το ρόφημα αυτό μία με δύο φορές την ημέρα.

Θα πρέπει να σημειωθεί οτι είναι σημαντικό να αποφεύγεται η χρήση των λιναρόσπορων απο άτομα που λαμβάνουν αντιπηκτικά ή φάρμακα για τον διαβήτη.

Ταραξάκο

Το ταραξάκο (ή πικραλίδα ή ραδίκι του βουνού) περιέχει πολλά απο τα στοιχεία που συμβάλλουν στην καλή υγεία του θυρεοειδή, όπως τις βιταμίνες A και C, ασβέστιο και ψευδάργυρο, β-καροτίνη κ.α. Στην περίπτωση των όζων, βοηθά στον περιορισμό συμπτωμάτων όπως η δυσφορία και το πρήξιμο. Μπορείτε να πολτοποιήσετε μερικά φρέσκα φύλλα απο ταραξάκο, για τη δημιουργία μιας πάστας την οποία θα χρησιμοποιείτε τοπικά μία με δύο φορές την ημέρα.

Σκόρδο

Η τακτική κατανάλωση σκόρδου, συμβάλλει στον περιορισμό των συμπτωμάτων των όζων του θυρεοειδή. Το σκόρδο βοηθά στην υγιή λειτουργία του θυρεοειδή, ενώ ενισχύει και το αντιοξειδωτικό σύστημα του οργανισμού. Μπορείτε να καταναλώνετε σκόρδο τρεις φορές την εβδομάδα.

Αλόη

Η αλόη παρουσιάζει μεταξύ άλλων αντιφλεγμονώδη δράση και συμβάλλει στην αποτοξίνωση του οργανισμού.

Μπορείτε να καταναλώνετε δύο κουταλιές της σούπας χυμό αλόης, δύο φορές την ημέρα πριν απο το γεύμα.

Φύλλα καρυδιάς

Τα φύλλα καρυδιάς βοηθούν σε περιπτώσεις όζων του θυρεοειδή, καθώς είναι αντιφλεγμονώδη και συμβάλλουν στην αντιμετώπιση αποστημάτων και όζων.

Το έγχυμα απο φύλλα καρυδιάς, μαζί με μια κουταλιά του γλυκού μέλι. Μπορείτε να το καταναλώνετε μεταξύ των γευμάτων, για διάστημα 2-3 εβδομάδων. Στη συνέχεια κάνετε παύση ενός μήνα πριν την επαναπρόσληψη.

Γύρη

Συνιστάται επίσης η λήψη γύρης μελισσών, η οποία συμβάλλει μεταξύ άλλων στην καλή λειτουργία των αδένων. Η γύρη είναι πλούσια σε βιταμίνες (όπως οι Α, C, D, E, καθώς και βιταμίνες του συμπλέγματος Β), μεταλλικά στοιχεία όπως το ασβέστιο και το ιώδιο, καθώς και αντιοξειδωτικά στοιχεία όπως η β-καροτίνη. Μπορείτε να καταναλώνετε δύο κουταλιές γλυκού την ημέρα, κατά προτίμηση όχι αργά το βράδυ γιατί η γύρη έχει την ιδιότητα να τονώνει και θα μπορούσε να προκαλέσει προβλήματα ύπνου.

Πρόπολη

Η πρόπολη έχει αντιφλεγμονώδεις, επουλωτικές, ενισχυτικές του ανοσοποιητικού και αντιογκολογικές ιδιότητες.

Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε βάμμα πρόπολης, διαλύοντας 15 σταγόνες σε λίγο νερό, τρεις φορές την ημέρα.

Βαλεριάνα

Το βάμμα βαλεριάνας είναι αποτελεσματικό για όζους θυρεοειδή και βρογχοκήλη. Μπορείτε να χρησιμοποιείτε 15 σταγόνες σε ένα ποτήρι του κρασιού νερό.

Βιταμίνες και Μεταλλικά στοιχεία

Ιώδιο

Το ιώδιο διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη διαδικασία της σύνθεσης των θυρεοειδικών ορμονών. Η πρόσληψη του στοιχείου αυτού μπορεί να έχει θετική επίδραση σε προβλήματα του θυρεοειδή, συμπεριλαμβανομένων των όζων. Είναι εξάλλου γεγονός οτι οι όζοι θυρεοειδούς μπορούν να προκύψουν και σαν αποτέλεσμα της ανεπάρκειας ιωδίου στον οργανισμό. Αξίζει να σημειωθεί οτι στην Ιαπωνία οπου γίνεται λήψη περίπου 13 mg ιωδίου την ημέρα, τα ποσοστά νόσων του θυρεοειδούς, καθώς και των καρκίνων του ενδοκρινικού συστήματος, είναι πολύ χαμηλά.

Η ανεπάρκεια ιωδίου θεωρείται ότι δεν είναι συχνή στις ανεπτυγμένες χώρες, καθώς στις χώρες αυτές πραγματοποιείται εμπλουτισμός του αλατιού και άλλων τροφών με ιώδιο. Θα πρέπει όμως να σημειωθεί οτι το αλάτι εμπλουτίζεται με μικρή ποσότητα ιωδίου, ενώ το στοιχείο αυτό έχει πλέον αφαιρεθεί απο πολλές τροφές στις οποίες στη συνέχεια προστέθηκε το βρώμιο (όπως για παράδειγμα στο σιτάρι), το φθόριο, το χλώριο κ.α. οι οποίες ουσίες "κλέβουν" το ιώδιο του οργανισμού.

Σε κάθε περίπτωση είναι σημαντικό να έχει προηγουμένως διαπιστωθεί η ανεπάρκεια του στοιχείου αυτού σε συνεννόηση με γιατρό. Σε περιπτώσεις κατά τις οποίες χρειάζεται να γίνει συμπληρωματική λήψη του στοιχείου αυτού, μια πολύ καλή πηγή του αποτελούν τα θαλάσσια φύκια, αυτούσια ή σε ταμπλέτες kelp. Μπορείτε να λαμβάνετε kelp προσεκτικά και στη συνιστώμενη δόση, εξετάζοντας περιοδικά την TSH σας για να διαπιστώσετε αν βρίσκεται μέσα στα κανονικά πλαίσια (υπάρχουν και αυτοδιαγνωστικά tests της TSH), δηλαδή 0,3 - 4,5 mU/L ή, κατά άλλους, 0,2 - 5,5 mU/L. Επίσης μπορείτε αντί για Kelp να λαμβάνετε ιώδιο Lugol's (αυτό είναι ειδικό ιώδιο για εσωτερική χρήση και δεν έχει σχέση με το συνηθισμένο ιώδιο που χρησιμοποιούμε για εξωτερική μόνο χρήση). Σε περίπτωση χρήσης του Lugol's, η καλύτερη δοσολογία είναι τρεις φορές την εβδομάδα, 2 σταγόνες του ιωδίου αυτού σε ένα ποτήρι καθαρό νερό φίλτρου ή εμφιαλωμένο, μαζί με μία κουταλιά σούπας μηλόξυδο και μία κουταλιά μέλι. Η λήψη του ιωδίου (Kelp ή Lugol's) θα είναι πιο αποτελεσματική αν συγχρόνως λαμβάνετε και συμπλήρωμα σεληνίου.

Σύμφωνα με τον Dr. David Brownstein M.D. το πρώτο σύμπτωμα της έλλειψης ιωδίου είναι η εμφάνιση κυστικών φαινομένων που γίνονται σκληραίνοντας ογκίδια και υπερπλασίες. Το καλό είναι ότι το ιώδιο έχει ανασχετικές ιδιότητες και μπορεί να αποτρέψει τον συνεχή πολλαπλασιασμό των κυττάρων αυτών.

Βιταμίνη C

Η βιταμίνη C βοηθά σε προβλήματα του θυρεοειδή (όπως ο υποθυρεοειδισμός), αλλά και σε περιπτώσεις καρκινικών όζων. Η βιταμίνη αυτή παρουσιάζει σημαντική αντιοξειδωτική δράση.

Πηγές της βιταμίνης C είναι οι πιπεριές (ιδιαίτερα κόκκινες και κίτρινες), τα ακτινίδια, οι φράουλες, εσπεριδοειδή (πορτοκάλια, μανταρίνια και λεμόνια), τα φραγκοστάφυλα, οι ντομάτες. Περιέχεται επίσης σε σταυρανθή λαχανικά (μπρόκολα, κουνουπίδια, λαχανάκια Βρυξελλών), τα οποία όμως θα πρέπει να αποφεύγονται σε περιπτώσεις υποθυρεοειδισμού γιατί προκαλούν παρεμπόδιση των υποδοχέων ιωδίου.

Η γλυκόριζα βοηθά στη σωστή λειτουργία των αδένων. Προσοχή όμως στην υπερβολική ή παρατεταμένη (για διάστημα μεγαλύτερο του ενος μήνα) χρήση της, γιατί υπάρχει κίνδυνος υπέρτασης και προβλημάτων καρδιάς.

Γενικές συμβουλές

Σε περίπτωση καλοήθων όζων του θυρεοειδή, μικρότερων απο 5 εκατοστά, οι οποίοι δεν προκαλούν ενοχλήσεις, θα πρέπει να αποφεύγετε την εύκολη προσφυγή στην εγχείρηση, σύμφωνα και με τη γνώμη αρκετών ειδικών.
Αντί αυτής της προσφυγής είναι σωστό να παίρνετε και άλλη ιατρική συμβουλή, παράλληλα με τη δοκιμή εναλλακτικών μεθόδων, με σκοπό τη μείωση του όζου.
Στη συνέχεια μπορείτε να παρακολουθείτε, μαζί με τον γιατρό σας, κατα διαστήματα 6 ή 12 μηνών την πορεία του όζου.

Ώς προς την εναλλακτική επιλογή της Ομοιοπαθητικής, μέσα στις συχνές εφαρμογές της είναι ο περιορισμός εμφάνισης των όζων του θυρεοειδούς.

Στο νοσοκομείο "Άγιος Σάββας" εφαρμόζεται στους όζους θερμοκαυτηρίαση με ραδιοσυχνότητες (Radiofrequency Thermal Ablation) με στόχο την αποφυγή της χειρουργικής επέμβασης.
Αυτή η μέθοδος που διαρκεί 1-5 συνεδρίες των 10-15 λεπτών η καθε μία, δημιουργεί θερμότητα που προκαλεί πηκτική νέκρωση του όζου.
Εφαρμόζεται σε συμπτωματικούς ή κοσμητικά προβληματικούς καλοήθεις όζους, σε θερμούς όζους που προκαλούν υπερθυρεοειδισμό καθώς και σε περίπτωση υποτροπής ήδη χειρουργημένου καρκίνου θυρεοειδούς για αποφυγή νέας εγχείρησης.

Θα πρέπει να γίνεται προσπάθεια για απενεργοποίηση των αρνητικών συναισθημάτων, τα οποία επηρεάζουν τη λειτουργία του θυρεοειδή.

Σημαντικός είναι επίσης ο επαρκής ύπνος και η ξεκούραση, καθώς και η αποφυγή της ομιλίας σε υψηλή ένταση για αποφυγή ερεθισμού των παρακείμενων ιστών.

Θα είναι καλό να προτιμώνται τροφές όπως τα φρούτα και τα λαχανικά, τα όσπρια, τα ψάρια, το μέλι, το μηλόξυδο, τα φύτρα σταριού, τα καρύδια και οι σπόροι.

Σημαντικό είναι και το να αποφευγονται οι τροφές που δημιουργούν βλέννα, καθώς συντελούν στην αύξηση της κύστης. Οι τροφές αυτές είναι τα υδρογονωμένα φυτικά έλαια, οι μαργαρίνες, τα γαλακτοκομικά (γάλα, βούτυρο, γιαούρτι, παγωτά).

Θα πρέπει επίσης να αποφεύγεται ο καφές και το αλκοόλ, τα τηγανητά και τα καπνιστά, η ζάχαρη (η οποία μπορεί να αντικατασταθεί με μέλι), το ξύδι (το οποίο μπορεί να αντικατασταθεί με μηλόξυδο), οι κονσέρβες, καθώς και το άσπρο αλεύρι και τα παράγωγά του.

Το ξέρατε ότι...

Η σόγια και ο σίδηρος μπορούν να περιορίσουν την απορρόφηση των θυρεοειδικών ορμονών που λαμβάνονται μέσω φαρμακευτικής αγωγής. Σύμφωνα με την κλινική Mayo, την ίδια επίδραση παρουσιάζουν και τα συμπληρώματα ασβεστίου, καθώς και τροφές όπως τα καρύδια. Για τον λόγο αυτό, τροφές και στοιχεία όπως τα παραπάνω θα πρέπει να καταναλώνονται τουλάχιστον 3 ώρες πριν και μετά τη λήψη των ορμονών.