Πάρκινσον: Πρόληψη και περιορισμός συμπτωμάτων

Εναλλακτικά μέσα με προστατευτική και ευεργετική επίδραση απέναντι στη νόσο

Τελευταία ενημέρωση: 5/11/2018

Το φυτό του νυχτολούλουδου
Το έλαιο νυχτολούλουδου μπορεί να περιορίσει ορισμένα συμπτώματα της νόσου

Η νόσος Πάρκινσον αποτελεί μια χρόνια εκφυλιστική νευρολογική διαταραχή, η οποία πλήττει το νευρικό σύστημα κυρίως ατόμων προχωρημένης ηλικίας.

Το πιο κοινό σύμπτωμα της νόσου είναι το τρέμουλο σε μία πλευρά του σώματος, συνήθως στο χέρι όταν βρίσκεται σε κατάσταση ηρεμίας. Άλλα κοινά συμπτώματα είναι η βραδύτητα και η ακαμψία. Αλλαγές παρατηρούνται και στη φωνή ενώ με την πάροδο του χρόνου προστίθενται και άλλα συμπτώματα, όπως προβλήματα βάδισης και αστάθειας, καθώς και ισορροπίας.

Πιστεύεται ότι η ασθένεια προκαλείται από γενετικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες, ενώ συνδέεται και με την έλλειψη του νευροδιαβιβαστή της ντοπαμίνης. Επιπλέον, τα αποτελέσματα ερευνών που έγιναν σε οικογένειες, επιβεβαιώνουν τη σχέση μεταξύ έκθεσης σε φυτοφάρμακα και της νόσου Πάρκινσον.

Οι φυσικές θεραπείες, στοχεύουν αφενός στην πρόληψη και αφετέρου στην επιβράδυνση της πορείας της νόσου.

Βότανα

Πράσινο τσάι

Το πράσινο τσάι προστατεύει από την εκδήλωση της νόσου, ενώ παρουσιάζει ωφέλιμη δράση και σε περιπτώσεις Πάρκινσον που έχει ήδη εκδηλωθεί.

Έλαιο νυχτολούλουδου

Η λήψη ελαίου νυχτολούλουδου μπορεί να επιφέρει μείωση του τρέμουλου καθώς και άλλων συμπτωμάτων της νόσου.

Το έλαιο νυχτολούλουδου αποτελεί πλούσια πηγή Ω6 λιπαρών οξέων. Επιπλέον, η προέλευσή του απο σύνθλιψη των σπόρων του φυτού παρέχει τρυπτοφάνη, η οποία αυξάνει την αποτελεσματικότητα της λεβοντόπα.

Σε περίπτωση φαρμακευτικής λήψης λεβοντόπα, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας για τον χρόνο μεσολάβησης μεταξύ αυτής και της λήψης του ελαίου.

Gingo Biloba

Το gingo biloba βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος στον εγκέφαλο και βοηθά στην πρόσληψη ντοπαμίνης.

Το βότανο αυτό αλληλεπιδρά με ορισμένα αγχολυτικά και αντικαταθλιπτικά. Επίσης, σε περίπτωση που ακολουθείτε αγωγή για τον διαβήτη ή λαμβάνετε κάποιου είδους αντιπηκτικό αίματος, συμπεριλαμβανομένης της ασπιρίνης, είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας πριν την χρήση του.

Φασκόμηλο

Η κατανάλωση Φασκόμηλου περιορίζει την υπερβολική παραγωγή σάλιου (σιελόρροια), που σχετίζεται με τη νόσο.

Θα πρέπει να σημειωθεί οτι η αυξημένη κατανάλωση φασκόμηλου θα είναι καλό να αποφεύγεται σε περίπτωση υπέρτασης. Επιπλέον, ορισμένα είδη φασκόμηλου τα οποία περιέχουν θουγιόνη, όπως το κοινό φασκόμηλο (Salvia officinalis), θα πρέπει να αποφεύγονται απο άτομα που παρουσιάζουν επιληπτικές εκδηλώσεις. Τέλος, τα άτομα με διαβήτη θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικά με τη χρήση του, καθώς το βότανο αυτό μειώνει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.

Schisandra chinensis

Το schisandra chinensis παρουσιάζει αντιοξειδωτική δράση, ενώ είναι και τονωτικό του συκωτιού, συμβάλλοντας στην αναγέννηση των ηπατικών κυττάρων. Το βότανο αυτό είναι χρήσιμο σε περιπτώσεις Πάρκινσον, καθώς και στα εγκεφαλικά επεισόδια. Αποτελεί ένα ιδιαίτερα ασφαλές βότανο.

Βιταμίνες και στοιχεία

Μαγνήσιο

Το μαγνήσιο συμβάλλει στην καλή λειτουργία του νευρικού συστήματος και του μυϊκού συστήματος, καθώς και στον περιορισμό του αισθήματος κόπωσης. Επιπλέον, υποστηρίζει τη ντοπαμίνη στον εγκέφαλο.

Το μεταλλικό αυτό στοιχείο περιέχεται σε πράσινα φυλλώδη λαχανικά, προϊόντα ολικής άλεσης, σπόρους και ξηρούς καρπούς (καρύδια, κολοκυθόσποροι, αμύγδαλα, ηλιόσποροι κ.α.), κακάο και μαύρη σοκολάτα, ταχίνι και σουσάμι, όσπρια (ρεβύθια, φασόλια), ψάρια (σολομός, σκουμπρί, τόνος), μπανάνες κ.α.

Σε περίπτωση που λαμβάνετε συμπλήρωμα μαγνησίου, είναι σημαντικό να μην υπερβαίνετε τη συνιστώμενη ημερήσια δόση καθώς η υπερεπάρκεια του στοιχείου αυτού στον οργανισμό, μπορεί να προκαλέσει διάρροια.

Βιταμίνη C

Η βιταμίνη C βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος στον εγκέφαλο.

Η βιταμίνη αυτή περιέχεται σε εσπεριδοειδή, όπως το πορτοκάλι, το μανταρίνι και το λεμόνι. Περιέχεται επίσης σε τροφές όπως η πιπεριά (ιδιαίτερα κόκκινη και κίτρινη), το ακτινίδιο, η φράουλα, το μπρόκολο, το κουνουπίδι και η ντομάτα. Η πρόσληψη της βιταμίνης C μπορεί να γίνει και μέσω βοτάνων. Ορισμένα απο αυτά είναι η τσουκνίδα, οι πευκοβελόνες, το τζίντζερ κ.α. Είναι σημαντικό όμως να χρησιμοποιείτε έγχυμα και όχι αφέψημα, γιατί η βιταμίνη αυτή καταστρέφεται στις υψηλές θερμοκρασίες.

Σε κάθε περίπτωση και ιδιαίτερα όταν τη λαμβάνετε σε μορφή συμπληρώματος διατροφής, θα πρέπει μειώσετε αμέσως τη δοσολογία αν παρουσιαστούν συμπτώματα όπως η διάρροια και οι στομαχικές διαταραχές. Επίσης, τα άτομα που έχουν πέτρες στα νεφρά θα πρέπει να αποφεύγουν τις υψηλές δόσεις της βιταμίνης αυτής, καθώς μπορεί να επιδεινώσει το πρόβλημα.

Βιταμίνη Ε

Η βιταμίνη Ε βοηθά το νευρικό σύστημα. Η βιταμίνη αυτή περιέχεται κυρίως σε φυτικά έλαια. Περιέχεται επίσης στα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, τα όσπρια, τους σπόρους και τους ξηρούς καρπούς. Θα είναι καλό να αποφεύγεται η λήψη της σε συνδυασμό με αντιπηκτικά, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε αιμορραγία.

Σύμφωνα με το University of Maryland Medical Center, ο συνδυασμός των βιταμινών C και Ε σε υψηλές δόσεις μπορεί να επιβραδύνει την προσφυγή σε φαρμακευτική θεραπεία. Η βιταμίνη Ε μόνη της δεν είχε τα ίδια αποτελέσματα.

Βιταμίνη D

Έχει παρατηρηθεί οτι, οι ασθενείς με Πάρκινσον τείνουν να έχουν χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D.

Η βιταμίνη αυτή περιέχεται στα λιπαρά ψάρια (όπως σκουμπρί, σαρδέλα, σολομός), το μουρουνέλαιο, τα δημητριακά, το γάλα και το βούτυρο, καθώς και στον κρόκο του αυγού. Η περισσότερη βιταμίνη D όμως παράγεται φυσικά απο τον οργανισμό μας, σαν αποτέλεσμα της έκθεσής μας στις ακτίνες του ήλιου. Για τον λόγο αυτό συνιστάται η καθημερινή έκθεση στον ήλιο για τουλάχιστον 15 λεπτά. Θα πρέπει να σημειωθεί όμως οτι τα άτομα με πιο σκούρο δέρμα παράγουν λιγότερη βιταμίνη D απο αυτούς με ανοιχτόχρωμο δέρμα, ενώ στις μεγαλύτερες ηλικίες περιορίζεται η ικανότητα του δέρματος να μετατρέπει τις ακτίνες του ήλιου σε βιταμίνη D. Επιπλέον, η παραγωγή βιταμίνης D μειώνεται σημαντικά όταν χρησιμοποιείται αντηλιακό.

Βιταμίνη Β2

Η λήψη βιταμινών του συμπλέγματος Β μπορεί να καταπραΰνει ορισμένα απο τα συμπτώματα της νόσου, όπως η νευρικότητα και το στρες ή ακόμα και το τρέμουλο και η αστάθεια. Ιδιαίτερα χρήσιμες σε περιπτώσεις Πάρκινσον είναι οι βιταμίνες Β2 (ριβοφλαβίνη), Β3 (νιασίνη) και Β12 (κοβαλαμίνη).

Οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β περιέχονται στο γάλα, τα αβγά, τον βασιλικό πολτό, τα δημητριακά ολικής άλεσης, το ρύζι, τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, το ψάρι, το κρέας (πουλερικά, συκώτι), τη μαγιά μπύρας κ.α. Αξίζει να σημειωθεί οτι οι βιταμίνες αυτές είναι υδατοδιαλυτές, με αποτέλεσμα να μην αποθηκεύονται στο σώμα. Το γεγονός αυτό καθιστά αναγκαία τη διαρκή επαναπρόσληψή τους.

Ω3 λιπαρά οξέα

Τα Ω3 λιπαρά οξέα βοηθούν στην υγεία του νευρικού συστήματος.

Περιέχονται στα λιπαρά ψάρια (σαρδέλα, σολομός, σκουμπρί, τόνος κ.α.), στα θαλασσινά (γαρίδες, χταπόδι κ.α.), και τα καρύδια. Πηγές τους αποτελούν επίσης ο λιναρόσπορος και το λινέλαιο, του οποίου όμως τα ω3 καταστρέφονται στις υψηλές θερμοκρασίες και για τον λόγο αυτό δεν πρέπει να χρησιμοποιείται στο μαγείρεμα. Τέλος, περιέχονται και στο μουρουνέλαιο, το οποίο όμως δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για μεγάλα χρονικά διαστήματα λόγω της βιταμίνης Α που περιέχει.

Τυροσίνη - D φαινυλαλανίνη

Η λήψη Τυροσίνης και Φαινυλαλανίνης πριν το φαγητό για διάστημα ενος μήνα, φαίνεται να βελτιώνει σημαντικά την κατάθλιψη, την ακαμψία και τα προβλήματα βαδίσματος και ομιλίας.

Λεκιθίνη

Η λεκιθίνη συμβάλλει στην καλή λειτουργία του νευρικού συστήματος, αντιμετωπίζοντας τη μειωμένη ρευστότητα των κυτταρικών μεμβρανών. Περιέχεται στον κρόκο του αυγού και στη σόγια.

Η ασθένεια αυτή συνδέεται μεταξύ άλλων με την έλλειψη ντοπαμίνης, η οποία αποτελεί βασική χημική ουσία του εγκεφάλου. Στην αύξηση των επιπέδων της συμβάλλουν οι ζωϊκές τροφές (κρέας, ψάρια, αυγά κ.α.) και οι ξηροί καρποί, καθώς και φυτικές τροφές όπως οι μπανάνες. Επίσης το μαγνήσιο υποστηρίζει τη ντοπαμίνη και τη σεροτονίνη στον εγκέφαλο.

Διατροφή

Φάβα

Η φάβα είναι μία φυσική πηγή λεβοντόπας. Μισή κούπα φάβας περιέχει 250 mg λεβοντόπας, δηλαδή την ίδια ποσότητα με ένα χάπι. Σε περίπτωση φαρμακευτικής αγωγής συμβουλευτείτε τον γιατρό σας για την αποφυγή υπερδοσολογίας.

Πίτουρο σταριού

Το πίτουρο του σταριού είναι τονωτικό του νευρικού συστήματος. Είναι σημαντική πηγή σιδήρου, ενώ περιέχει και μαγνήσιο, κάλιο, φώσφορο, ασβέστιο κ.α.
Θα πρέπει ωστόσο να αποφεύγεται απο ασθενείς που λαμβάνουν λεβοντόπα λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς του σε βιταμίνη Β6. Η βιταμίνη αυτή επηρεάζει την αποτελεσματικότητα της λεβοντόπας, όταν το φάρμακο λαμβάνεται μόνο του. Γενικά σε περίπτωση χορήγησης λεβοντόπας είναι σημαντικό να μην λαμβάνεται αυτή μαζί με τροφές ή συμπληρώματα που περιέχουν βιταμίνη Β6, γιατί αυτή μειώνει την αποτελεσματικότητα του φαρμάκου. Τροφές που περιέχουν Β6 είναι: Σόγια, ρύζι, σολωμός, σπανάκι,κοτόπουλο, καρύδια, αβοκάντο, γαρίδες, μπανάνες, συκώτι,μπιζέλια κ.α.

Μέλι

Το μέλι παρουσιάζει ευεργετική επίδραση στο νευρικό σύστημα.

Σουσάμι

Το άσπρο και το μαύρο σουσάμι είναι ευεργετικά στα νεύρα. Το άσπρο είναι πλούσιο σε ασβέστιο και βιταμίνη Ε και το μαύρο είναι πλούσιο σε σίδηρο.

Άλλες ευεργετικές τροφές είναι τα φρούτα και τα ωμά λαχανικά, το πράσινο τσάϊ, οι χυμοί και οι φυτικές ίνες. Αντίθετα, θα πρέπει να αποφεύγονται τα οστρακοειδή, τα φιστίκια, η γλουτένη και το αλκοόλ.

Γενικές συμβουλές

Σύμφωνα με το Washington University School of Medicine, η άσκηση είναι απαραίτητη μεταξύ των άλλων θεραπευτικών μεθόδων αντιμετώπισης της νόσου. Η άσκηση λειτουργεί αντικαταθλιπτικά, βοηθά το νευρικό σύστημα και τη λειτουργία του εγκεφάλου και καταπολεμά τις φλεγμονές. Θα πρέπει ωστόσο να είναι ήπια και να γίνεται με προσοχή, για να είναι απόλυτα ασφαλής στην περίπτωση ασθενούς με Πάρκινσον. Η άσκηση στο νερό (πισίνα ή αβαθή σημεία της θάλασσας) προστατεύει από κινδύνους πτώσεων και, εφόσον γίνεται με συνοδεία από άλλο άτομο, μπορεί να έχει ευεργετικά αποτελέσματα στην αίσθηση ισορροπίας και βαδίσματος.

Η άσκηση με την τεχνική Αλεξάντερ, βοηθά στην ισορροπία και μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της βάδισης, όπως και η μέθοδος Feldenkrais.

To University of Maryland Medical Center, συμβουλεύει οι φυσικές εναλλακτικές θεραπείες για την αντιμετώπιση του Πάρκινσον να ακολουθούνται σε συνδυασμό με την φαρμακευτική θεραπεία, για καλύτερα αποτελέσματα. Το ίδιο Ιατρικό Πανεπιστημιακό Κέντρο, αναφέρει ότι ο καφές και η καφεΐνη μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο και την εξέλιξη της ασθένειας Παρκινσον και προτείνουν να συμβουλευτείτε σχετικά τον γιατρό σας.

Ιδανική άσκηση για τη νόσο του Πάρκινσον είναι η yoga, η οποία με τις ήρεμες κινήσεις της, βοηθά στην πρόληψη της μυϊκής ατροφίας.

Το μασάζ βελτιώνει την κίνηση των αρθρώσεων, μαλακώνει τους σκληρυμένους μύες και διεγείρει το λεμφικό σύστημα.

Η φυσικοθεραπεία μπορεί να δώσει ασκήσεις μυϊκής ενδυνάμωσης για βοήθεια της ομιλίας και της κατάποσης.

Σύμφωνα με έρευνα του Albert Einstein College των ΗΠΑ, η μουσική βελτιώνει την κίνηση σε ασθενείς με Πάρκινσον.

Ο βελονισμός μπορεί να αντιμετωπίσει και να μειώσει τον πόνο, την κακή ισορροπία και τη μυϊκή δυσκαμψία. Σύμφωνα δε με την Ερευνητική Ομάδα νευροεκφυλιστικών ασθενειών του Kings College of London, o βελονισμός προκαλεί μια νευρική αντίδραση στις περιοχές του εγκεφάλου και μπορεί να ανακουφίσει τα συμπτώματα της νοσου.

Η βαθειά αναπνοή οξυγονώνει τον εγκέφαλο και βοηθά στην αντιμετώπιση της ψυχολογικής κατάπτωσης, λόγω της νόσου.

Το τρέμουλο μπορεί να εμφανιστεί και σε άλλες παθήσεις όπως άγχος, παθήσεις θυρεοειδούς κ.α. Οι αξονικές και άλλες εξετάσεις μπορεί να μην έχουν ευρήματα, και μόνο ένα ειδικό σπινθηρογράφημα (DAT-SCAN) μπορεί να δείξει σε ειδικό νευρολόγο αν πρόκειται για πάρκινσον ή όχι.

Η χολίνη θεωρείται οτι είναι πολύ αποτελεσματική στην αντιμετώπιση της νόσου Πάρκινσον.

Το ξέρατε ότι...

Αρκετές διερευνητικές μελέτες, σε μεγάλες ομάδες, έχουν αναφέρει τη σχέση μεταξύ της πρόσληψης γάλακτος και της υψηλότερης συχνότητας εμφάνισης της νόσου του Πάρκινσον. Έχουν αναφερθεί ως παράγοντες κινδύνου, η μόλυνση από φυτοφάρμακα στο γάλα και οι επιπτώσεις του ουρικού οξέος.

Σύμφωνα με πολύ πρόσφατη μεγάλη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στις 7 Ιουνίου του 2017, στο ιατρικό περιοδικό "Neurology" της American Academy of Neurology, η κατανάλωση τουλάχιστον τριών μερίδων γαλακτοκομικών χαμηλών λιπαρών ημερησίως, συνδέεται με μεγαλύτερο κίνδυνο ανάπτυξης της ασθένειας Πάρκινσον, σε σύγκριση με κατανάλωση λιγότερων από μία μερίδα την ημέρα.

Μία παρόμοια μελέτη έγινε από το Shiga University of Medical Science in Japan. Ο Dr Robert Abbot και η ομάδα του μελέτησαν τους εγκεφάλους 449 ανδρών και κατέγραψαν την πυκνότητα των νευρώνων τους στις περιοχές που επηρεάζονται από τη νόσο Πάρκινσον. Διαπίστωσαν ότι όσοι έπιναν περισσότερα από δύο ποτήρια γάλα την ημέρα, είχαν τα λεπτότερα νευρικά δίκτυα (γεγονός που συνεπάγεται κίνδυνο για τη νόσο) σε σύγκριση με τους άνδρες που έπιναν λίγο ή καθόλου γάλα. Η μελέτη αυτή δημοσιεύθηκε στο Journal Neurology.

Σε άλλη έρευνα διαπιστώθηκε οτι η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων απο γαλακτοκομικά προιόντα, αυξάνει τις πιθανότητες εκδήλωσης της νόσου του Πάρκινσον στους άνδρες. Η σχετική έρευνα διενεργήθηκε σε 130,000 ενήλικες και διήρκεσε 9 χρόνια. Δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό American Journal of Epidemiology.

Θα πρέπει να σημειωθεί οτι το ακριβές αίτιο που συνδέει την αυξημένη κατανάλωση γαλακτοκομικών προιόντων με το Πάρκινσον στους άνδρες, δεν έχει διασαφηνιστεί ακόμα. Επιπλέον, δεν είναι σαφές το αν και σε ποιο βαθμό επηρεάζουν τις πιθανότητες εκδήλωσης της νόσου και στις γυναίκες. Στα ερωτήματα αυτά καλούνται να δώσουν απαντήσεις επόμενες σχετικές έρευνες.