Οστεοπόρωση: Εναλλακτικοί τρόποι θεραπείας

Τελευταία ενημέρωση: 3/10/2017

Το βότανο του ταραξάκου
Το ταραξάκο ενισχύει τα οστά

Η οστεοπόρωση είναι μία χρόνια πάθηση του μεταβολισμού των οστών, κατά την οποία μειώνεται η πυκνότητα τους και τα οστά καταλήγουν πορώδη και εύθραυστα. Η οστεοπόρωση μπορεί να οφείλεται σε έλλειψη ασβεστίου, σε ορμονικούς λόγους ή στην πρόοδο της ηλικίας. Ένας από τους ορμονικούς λόγους, η κλιμακτηριακή οστεοπόρωση, οφείλεται κυρίως στην έλλειψη οιστρογόνων. επίσης υπάρχουν και διάφορες άλλες αιτίες εμφάνισης της νόσου, όπως είναι η δυσανεξία στη λακτόζη, ο παρατεταμένος αποφρακτικός ίκτερος κ.α. Υπάρχει επίσης συνάρτηση ανάμεσα στη λανθασμένη διατροφή και στην οστεοπόρωση. Μία πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι η αντοχή των οστών εξαρτάται από γενετικούς παράγοντες. Τα οιστρογόνα παίζουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της οστικής μάζας, γιάυτό γύρω από την εμμηνόπαυση παρουσιάζεται γρήγορη απώλεια οστού. Μετά την ηλικία των 70, τα ποσοστά απώλειας οστού είναι ίσα μεταξύ γυναικών και ανδρών. Σύμφωνα με το Εθνικό Ίδρυμα Οστεοπόρωσης των ΗΠΑ, περισσότερα από 40 εκατομμύρια άτομα έχουν σήμερα οστεοπόρωση ή κινδυνεύουν από αυτήν.

Διατροφή

Θεραπευτικές τροφές κατά της οστεοπόρωσης είναι το σέλινο, τα γογγύλια, το κατσικίσιο γάλα, το κατσαρό λάχανο, τα μαύρα σύκα, οι μπάμιες, ο ζωμός από μοσχαρίσιο πόδι, η μελάσσα, φασόλια, το tofu.

Το σουσάμι είναι πλούσια πηγή ασβεστίου. Μέσα σε ένα ποτήρι γάλα παρέχει στον οργανισμό ασβέστιο, μαγνήσιο, μαγγάνιο, βιταμίνες D,Κ κ.α.

Τα αμύγδαλα και το γάλα αμυγδάλου περιέχουν πολύ ασβέστιο.

Μια μελέτη του Florida State University, η οποία δημοσιεύθηκε το 2011 στο British Journal Nutrition, έδειξε οτι η καθημερινή κατανάλωση αποξηραμένων δαμάσκηνων συμβάλλει στην πρόληψη της οστεοπόρωσης και των καταγμάτων. Τα δαμάσκηνα περιέχουν τα πολύτιμα για τα οστά Βόριο, Χαλκό και Πολυφαινόλες.

Τα μήλα είναι το φρούτο ασπίδα κατά της οστεοπόρωσης.

Μια σουηδική μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2015 στο Journal of Bone Mineral Research, έδειξε ότι όσοι αποφεύγουν την καθημερινή κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, είχαν 88% υψηλότερο ποσοστό καταγμάτων ισχίου, σε συγκριση με όσους τα κατανάλωναν.

Να προτιμάτε σε θέματα οστεοπόρωσης εμφιαλωμένο νερό πλούσιο σε ασβέστιο (π.χ. Κορπή κ.α.).

Τα σύκα (φρέσκα ή ξερά) είναι πολύ πλούσια πηγή ασβεστίου. Περιέχουν επίσης κάλιο και μαγνήσιο.

Τα εσπεριδοειδή περιέχουν βιταμίνη C η οποία προστατεύει από την οστεοπόρωση.

Το επιτραπέζιο αλάτι πρέπει να αποφεύγεται και να προτιμάται το φυσικό θαλασσινό. Τα σκούρα φυλλώδη λαχανικά περιέχουν ασβέστιο, βιταμίνες Κ, D, Κάλιο κ.α.

Τα τρόφιμα με προβιοτικά, όπως το κεφίρ και το γιαούρτι, είναι ευεργετικά στα οστά.

Βότανα

Ταραξάκο

Το ταραξάκο (Taraxacum Officinalis) έχει τα πρωτεία σε περιεκτικότητα ασβεστίου, καλίου και σιδήρου. Ο χυμός του βοηθάει στο δυνάμωμα των οστών. Ακόμα μεγαλύτερη ωφέλεια για τα οστά παρέχει ο χυμός ταραξάκου και καρότου.

Πολυκόμπι

Το πολυκόμπι είναι εξαιρετικά πλούσιο σε μέταλλα και η εσωτερική του λήψη είναι ευεργετική στην οστεοπόρωση.

Κόκκινο φασκόμηλο

Έρευνα του University of British Columbia έδειξε ότι ένα βότανο της κινεζικής ιατρικής, το κόκκινο φασκόμηλο, μπορεί να προστατεύσει xωρίς παρενέργειες από την οστική απώλεια γιατί μπλοκάρει το ένζυμο Cathepsin K, το οποίο συμβάλλει στην καταστροφή του κολλαγόνου στα οστά.

Καρυδιά

Τα φύλλα καρυδιάς σε αφέψημα είναι θεραπευτικά στην οστεοπόρωση (πίνεται το πρωϊ πριν από το πρόγευμα).

Άλλα βότανα ευεργετικά στην οστεοπόρωση είναι τα : σύμφυτο (ευεργετικό στην οστεοπόρωση λόγω της ουσίας αλλαντοϊνης που περιέχει), το Kelp, άρνικα, άλφα-άλφα και δεντρολίβανο (όχι υπερκατανάλωση από υπερτασικούς)

Βιταμίνες

Ασβέστιο

Το ασβέστιο παίζει σημαντικό ρόλο, αλλά εξ'ίσου σημαντικό ρόλο έχει και η βιταμίνη D, γιατί αυτή βοηθά το σώμα να απορροφήσει το ασβέστιο. Η βιταμίνη D συντίθεται φυσικά στο δέρμα με την έκθεσή του στο ηλιακό φως. Οι μεγαλύτερης ηλικίας άνθρωποι παρουσιάζουν ανεπάρκεια βιταμίνης D και θα πρέπει να την προσλαμβάνουν μέσω συμπληρωμάτων. Να προτιμάται η λήψη ασβεστίου από τροφές γιατί η υπερκατανάλωση συμπληρωμάτων μπορεί να προκαλέσει πέτρες στα νεφρά.

Μαγνήσιο

Το μαγνήσιο έχει εξ'ίσου με το ασβέστιο μεγάλη σημασία για τα οστά.Το περισσότερο μαγνήσιο υπάρχει στα οστά, που δρουν σαν αποθήκη γι' αυτό.

Ω3

Μια μελέτη η οποία χρηματοδοτήθηκε από τη NASA και δημοσιεύθηκε στο Journal of Bone Mineral Research έδειξε ότι τα Ω3 των ιχθυελαίων εμποδίζουν την ενεργοποίηση παραγόντων που οδηγούν στην οστική και μυϊκή απώλεια, ελαχιστοποιώντας τη διάσπαση των οστών. Ευεργετική στην οστεοπόρωση είναι και η βιταμίνη Κ.

Κάλιο

Το Κάλιο εξουδετερώνει το οξύ που προκαλεί απώλεια ασβεστίου.

Γενικές συμβουλές

Η μεγάλη κατανάλωση πρωτεϊνης και καφέ προκαλεί αυξημένη αποβολή του ασβεστίου από τα ούρα.

Για να αυξάνουμε την απορρόφηση του ασβεστίου από τα συμπληρώματα, πρέπει να τα λαμβάνουμε κυρίως μαζί με βιταμίνη D.

Η καθιστική ζωή επηρρεάζει αρνητικά την απορρόφηση ασβεστίου.

Το ανθρακικό ασβέστιο απορροφάται ελάχιστα, απαιτώντας μεγάλες δόσεις. Το κιτρικό ασβέστιο και η MCHC Μικροκρυσταλλική Υδροξυαπατίτη είναι αποτελεσματικότερες μορφές.

Τα διφωσφονικά φάρμακα στοχεύουν στο σταμάτημα της αποδόμησης των οστών "δηλητηριάζοντας" τους οστεοκλάστες, την ίδια στιγμή που οι οστεοβλάστες συνεχίζουν να αυξάνουν την πυκνότητα των οστών. Όμως οι οστεοκλάστες χρειάζονται για να καταστρέφουν το φθαρμένο οστό και όχι αυτό να σκεπάζεται απλώς από το νέο οστό από τους οστεοβλάστες.

Μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2015 στην Journal of the American Geriatric Society διαπίστωσε ότι τα άτομα άνω των 50 ετών, τα οποία κοιμόντουσαν λιγότερες από 6 ώρες τη νύχτα, είχαν σημαντικά αυξημένο κίνδυνο οστεοπόρωσης. 7-8 ώρες ύπνου είναι απαραίτητες για σωματική αναζωογόνωση.

Η σοκολάτα και το κακάο πρέπει να αποφεύγονται από εκείνους που έχουν έλλειψη ασβεστίου. Όταν το οξαλικό οξύ που περιέχεται στη σοκολάτα και στο κακάο (όπως και στο σπανάκι), έλθει σε επαφή με το ασβέστιο, δημιουργούνται αδιάλυτα άλατα τα οποία το σώμα δε μπορεί να απορροφήσει και έτσι πάει χαμένο το ασβέστιο. Δηλαδή το οξαλικό άλας που περιέχουν, ειναι αναστολέας απορρόφησης του ασβεστίου, όπως και η ζάχαρη, η οποία συνδέεται επίσης με την απέκκριση του ασβεστίου. Βέβαια η κατανάλωση με μέτρο μαύρης σοκολάτας παρέχει από την άλλη πλευρά και τα πολύτιμα για την υγεία βιοφλαβονοειδή. Σύμφωνα με μια νέα μελέτη οι γυναίκες οι οποίες καταναλώνουν καθημερινά σοκολάτα έχουν χαμηλότερη πυκνότητα οστών, κατά 3.1%, σε σύγκριση με την πυκνότητα οστών εκείνων οι οποίες καταναλώνουν μέχρι μία φορά την εβδομάδα. Το βρετανικό ιατρικό περιοδικό Lancet δημοσίευσε ότι οι κατασκευαστές αφαιρούν το πολύτιμο στοιχείο τους, τις φλαβονόλες.

Ο Δρ. John Lee υποστηρίζει τη λήψη φυσικής προγεστερόνης για προστασία από πορώδη, εύθραυστα οστά (οστεοπόρωση) και ενισχύει τη συνολική ορμονική ισορροπία, μετά την εμμηνόπαυση.

Η γυμναστική 5 φορες την εβδομάδα, προστατεύει από την οστεοπόρωση.

Κάπνισμα, αλκοόλ και καφές πάνω από 5 φλυτζάνια την ημέρα καθώς και τα αντιφλεγμονώδη αυξάνουν τον κίνδυνο της οστικής απώλειας.

Τα φαρμακα κατά της οστεοπόρωσης περιέχουν διφωσφονικά, τα οποία έχουν παρενέργειες και μπορεί να αυξάνουν και τον κίνδυνο καταγμάτων.

Ασκήσεις οι οποίες γίνονται με τη βοήθεια του σωματικού βάρους, περπάτημα, τρέξιμο, σκι, ασκήσεις με βάρη καθώς και η γιόγκα, είναι ευεργετικά για την υγεία των οστών. Προσοχή μόνο χρειάζεται στις περίπλοκες ασκήσεις της γιόγκα, εάν έχετε οστεοπόρωση. Πρόσφατη έρευνα του Medical College of Georgia at Augusta University έδειξε την ευεργετική επίδραση της δύναμης της βαρύτητας και της σωματικής δραστηριότητας στην υγεία και τη δύναμη των οστών.

Η υπερκατανάλωση σε τσάϊ, βλάπτει τα οστά.

Μην πίνετε το γάλα σας μαζί με ψωμί γιατί "κλέβει" το ασβέστιο.

Η καθιστική ζωή προάγει την οστική απώλεια, ενώ η σωματική δραστηριότητα ενισχύει τα οστά, τους μύες και επιβραδύνει την οστική απώλεια, όπως έχουν δείξει πολλές μελέτες.

Προσοχή τις ασκήσεις Pilates που γίνονται στο πάτωμα, ειδικά για όσους πάσχουν από οστεοπόρωση και οστεοπενία, γιατί συνεπάγονται υπερβολική κίνηση στη σπονδυλική στήλη, η οποία κίνηση ευνοεί τα κατάγματα. Μια μελέτη της Mayo Clinic το 1984 κατέληξε στο συμπέρασμαότι η κάμψη της σπονδυλικής στήλης, μπορεί να οδηγήσει σε σπονδυλικά κατάγματα. Αυτές οι ασκήσεις περιλαμβάνουν ανύψωση κεφαλής ενώ είστε ξαπλωμένοι στην πλάτη και κινείστε πάνω-κάτω. Εάν πάσχετε από οστεοπόρωση κάνετε τις άλλες ασκήσεις και αποφύγετε τις κυλίσεις, τις περιστροφές, τις μπροστινές και πλάγιες κάμψεις και κρατάτε το κεφάλι στο έδαφος.

Τα συμπληρώματα ασβεστίου συμβάλλουν μεν στην αντιμετώπιση της πάθησης, αλλά όπως έδειξαν μελέτες δε μπορούν να αποτρέψουν τον κίνδυνο καταγμάτων.

Το ξέρατε ότι...

Τα οστά δεν είναι στατικός ιστός, αλλά συνεχώς σχηματίζονται και διαλύονται. Γύρω στα 700 χιλιοστόγραμμα ασβεστίου εισέρχονται και φεύγουν από τα οστά κάθε μέρα σε έναν ενήλικα.

Η κινητοποίηση του ασβεστίου για τον σχηματισμό των οστών ελέγχεται από τη βιταμίνη D και από την παραθυρεοειδή ορμόνη. Η σημαντική περίοδος στην οποία πρέπει να εξασφαλιστεί η πρόσληψη επαρκών ποσοτήτων ασβεστίου, είναι τα πρώτα και τα μεσαία χρόνια της ζωής.

Τα οστά μας είναι δυνατότερα γύρω από την ηλικία των 30. Έπειτα αρχίζει να ελαττώνεται η πυκνότητά τους. Μετά την εμμηνόπαυση εμφανίζεται η μεγαλύτερη ελάττωση της οστικής πυκνότητας. Κάποιες ασθένειες όπως ο διαβήτης τύπου 1, ορμονικές ανισορροπιες, ρευματοειδής αρθρίτιδα, νευρική ανορεξία κ.α. αυξάνουν τον κίνδυνο.