Συμβουλές για καρδιακή ανεπάρκεια και άλλα προβλήματα καρδιάς

Οι βιταμίνες, τα βότανα και οι τροφές που βοηθούν, αλλά και τι πρέπει να προσέχετε

Τελευταία ενημέρωση: 30/9/2016

Βάζο με μέλι ανάμεσα σε άνθη και φύλλα απο το βότανο του τίλιου
Το μέλι και το τίλιο βοηθούν σε περιπτώσεις καρδιακών προβλημάτων

Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μία κατάσταση κατά την οποία η καρδιά δεν μπορεί να αντλήσει αρκετό αίμα για να ανταποκριθεί στις ανάγκες του σώματος. Είτε δε μπορεί να πάρει αρκετό αίμα, ή δεν έχει ικανή δύναμη να στείλει αίμα στο σώμα.

Μπορεί η ανεπάρκεια να επηρρεάσει τη μία ή και τις δύο πλευρές της καρδιάς.

Αν και η κατάσταση αυτή δε σημαίνει ότι θα σταματήσει η καρδιά να λειτουργεί, όμως απαιτεί ιατρική φροντίδα, γιατί δεν παύει να αποτελεί μία σοβαρή περίπτωση.

Η εναλλακτική με φυσικά μέσα αντιμετώπιση, παράλληλα με τη συμβατική ιατρική θεραπεία, έχει σημειώσει πολύ καλά αποτελέσματα.

Βιταμίνες - Στοιχεία

Μαγνήσιο

Το μαγνήσιο είναι ζωτικής σημασίας για την υγεία της καρδιάς. Το μεταλλικό αυτό στοιχείο παρουσιάζει αντιαρρυθμιακή δράση, συμβάλλοντας στη διατήρηση ενός φυσιολογικού καρδιακού ρυθμού. Ο ακανόνιστος ή γρήγορος παλμός της καρδιάς συνδέεται με ανεπάρκεια μαγνησίου. Το μαγνήσιο βοηθά επίσης την καρδιά να στέλνει αίμα στις αρτηρίες χωρίς την ανάγκη επιπλέον οξυγόνου, ενώ παρουσιάζει και αντιθρομβωτικές ιδιότητες.

Το μαγνήσιο θεωρείται επίσης σημαντικό για περιπτώσεις όπως η στεφανιαία και η ισχαιμική καρδιακή νόσος. Σύμφωνα με μελέτη του Iwate Medical University της Ιαπωνίας, το μαγνήσιο έχει θεραπευτική αξία για τον έλεγχο των παραγόντων κινδύνου για τη στεφανιαία νόσο, καθώς και για περιπτώσεις ισχαιμικής καρδιακής νόσου. Οι ερευνητές συνιστούν την λήψη μαγνησίου σαν προληπτικό μέσο για προβλήματα όπως η αθηροσκλήρωση και η ισχαιμική καρδιακή νόσος. Η μελέτη αυτή, στα πλαίσια της οποίας εξετάστηκε πλήθος σχετικών ερευνών, δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση Magnesium Research το 2005.

Καταστάσεις όπως το στρες, ο διαβήτης και ο αλκοολισμός προκαλούν ανεπάρκεια μαγνησίου. Η ανεπάρκεια μαγνησίου προκαλεί με τη σειρά της καρδιακές παθήσεις, κατάθλιψη και χρόνια κόπωση.

Βιταμίνες Β

Η μεγαλύτερη καρδιολογική έρευνα που πραγματοποιήθηκε ποτέ, η περίφημη μελέτη "Framingham", αποκάλυψε ότι όσο υψηλότερα είναι τα επίπεδα του αμινοξέος της ομοκυστεϊνης, η οποία προέρχεται από τη διάσπαση των πρωτεϊνών στο σώμα, τόσο μεγαλύτερος είναι και ο βαθμός στένωσης των καρωτίδων αρτηριών. Τα αυξημένα επίπεδα ομοκυστεϊνης, μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγειακών παθήσεων, ακόμα και όταν η χοληστερίνη είναι χαμηλή ή κανονική. Επίσης η ομοκυστεϊνη προκαλεί βλάβες στα αγγεία και προωθεί την αρτηριοσκλήρωση. Οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β, καθώς και τροφές όπως τα παντζάρια, μεταβολίζουν την ομοκυστεϊνη.

Βιταμίνη Β1 (θειαμίνη): Η βιταμίνη Β1 είναι ουσιαστικής σημασίας για την υγεία της καρδιάς

Βιταμίνη Β6 (πυριδοξίνη) και βιταμίνη Β12 (κοβαλαμίνη): Οι βιταμίνες αυτές εμποδίζουν την παραγωγή του αμινοξέος της ομοκυστεΐνης.

Βιταμίνη Β3 (νιασίνη): Η βιταμίνη Β3 μειώνει την υψηλή Lp (λιποπρωτεΐ νη α) η οποία αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακά, ενώ παράλληλα κάνει τα κύτταρα του αίματος λιγότερο κολλώδη. Επιπλέον, σύμφωνα με τη μελέτη Coronary Drug Project, η βιταμίνη αυτή βελτιώνει τις πιθανότητες επιβίωσης των ατόμων που έχουν ήδη υποστεί μια καρδιακή προσβολή, καλύτερα από τα συνταγογραφούμενα φάρμακα.

Σε περίπτωση που πάσχετε από καρδιοπάθεια,πριν τη λήψη υψηλων δόσεων βιταμινών Β, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.

Βιταμίνη D

Έχει παρατηρηθεί σε αρκετές μελέτες ότι η συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια σχετίζεται και με την ανεπάρκεια της βιταμίνης D.

Βιταμίνη Ε

Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης Ε, συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο καρδιοπαθειών. Σε σχετική μελέτη του πανεπιστημίου του Cambridge, η χορήγησή της σε καρδιοπαθείς μείωσε τα θανατηφόρα εμφράγματα.

Κάλιο

Το κάλιο βοηθάει στην καλή λειτουργία της καρδιάς και στον έλεγχο της πίεσης. Είναι απαραίτητο για τη σωστή συσταλτικότητα της καρδιάς και των μυών καθώς και για τον σωστό τόνο των νεύρων.

Την καρδιαγγειακή υγεία βοηθούν επίσης η βιταμίνη C και το φολικό οξύ

Συνένζυμο Q10

To συνένζυμο αυτό αναζωογονεί και ενισχύει την καρδιά, βοηθώντας παράλληλα στην αντιμετώπιση της καρδιακής ανεπάρκειας. Μάλιστα, η καρδιακή ανεπάρκεια έχει χαρακτηριστεί ως έλλειψη σε συνένζυμο Q10. Χαμηλά επίπεδα του συνενζύμου αυτού στον οργανισμό, σχετίζονται με την εμφάνιση καρδιοπάθειας. Αξίζει επίσης να σημειωθεί οτι, μετά από ισχαιμικά επεισόδια και μυοκαρδιοπάθεια, το συνένζυμο Q10 μαζί με L-καρνιτίνη δυναμώνουν την καρδιά, ενώ βοηθούν και σε περιπτώσεις αρρυθμίας.

Σε κλινικές δοκιμές στην Ιταλία το 80% των ασθενών που έπασχαν από καρδιακή ανεπάρκεια, μετά τη λήψη του συνενζύμου αυτού, παράλληλα με τη φαρμακευτική αγωγή τους, παρουσίασαν σημαντική βελτίωση. Στο Ισραήλ και στην Ιαπωνία είναι συνηθισμένη η χορήγησή του σε περιπτώσεις καρδιακής ανεπάρκειας.

Ο ρυθμός παραγωγής του στον οργανισμό μειώνεται με την αύξηση της ηλικίας. Η πρόσληψή του μπορεί να γίνει απο τροφές όπως το κοτόπουλο και το κόκκινο κρέας (όπως συκώτι). Περιέχεται επίσης στα λιπαρά ψάρια (τόνο, σαρδέλα, σολομό), τα αυγά, τους ξηρούς καρπούς (όπως φυστίκια, καρύδια), το σουσάμι κ.α. Θα πρέπει να σημειωθεί οτι το τηγάνισμα ή το υπερβολικό μαγείρεμα καταστρέφουν σε ένα βαθμό το Q10 που υπάρχει στις τροφές.

L-Αργινίνη

Η L-Αργινίνη ενισχύει την καρδιά και την κυκλοφορία του αίματος, βοηθώντας σε περιπτώσεις καρδιακής ανεπάρκειας και στεφανιαίων καρδιακών παθήσεων. Η L-Αργινίνη εμποδίζει τις φλεγμονές του ενδοθηλίου, τη συγκόλληση των αιμοπεταλίων, καθώς και άλλες διαδικασίες που ευνοούν την εμφάνιση καρδιαγγειακής νόσου. Είναι επίσης αντιθρομβωτική, ενώ παρουσιάζει και αγγειοδιασταλτικές ιδιότητες.

Διατροφικές πηγές της L-Αργινίνης είναι τα θαλασσινά, τα γαλακτοκομικά, η σοκολάτα, οι ξηροί καρποί, τα ρεβύθια κ.α.

Ω3 λιπαρά οξέα

Η τακτική κατανάλωση ψαριών και άλλων τροφών με υψηλή περιεκτικότητα σε Ω3 λιπαρά οξέα, σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο θανάτου απο καρδιακή προσβολή. Στο συμπέρασμα αυτό οδήγησε επιδημιολογική μελέτη πάνω σε 19 σχετικές έρευνες, η οποία δημοσιεύτηκε το 2016 στην επιθεώρηση JAMA Internal Medicine. Οι ερευνητές παρατήρησαν οτι τα Ω3 λιπαρά οξέα συνδέονταν με κατά 10% μικρότερο κίνδυνο θανάσιμων καρδιακών προσβολών, αλλά όχι με μειωμένο κίνδυνο μη θανατηφόρων καρδιακών προσβολών. Σύμφωνα με τον Dr. Dariush Mozaffarian, πρύτανη της Σχολής Επιστήμης και Πολιτικής της Διατροφής Friedman του Πανεπιστημίουι Tufts των ΗΠΑ, τα ευρήματα αυτά υποστηρίζουν τη σημασία της κατανάλωσης ω3 λιπαρών στα πλαίσια μιας ισορροπημένης δίαιτας.

Λεκιθίνη

Η λεκιθίνη επιδρά ευεργετικά στο καρδιαγγειακό σύστημα, γιατί μειώνει την λεγόμενη "κακή" (LDL) και αυξάνει την "καλή" (HDL) χοληστερόλη. Βοηθάει επίσης στη διατήρηση της καρνιτίνης του αίματος σε ικανοποιητικά επίπεδα. Η καρνιτίνη είναι ένα αμινοξύ ουσιώδους σημασίας για την καλή λειτουργία της καρδιάς, καθώς είναι καρδιοπροστατευτική, βελτιώνει τους καρδιακούς σφυγμούς και μειώνει τις αρρυθμίες.

Βότανα

Κράταιγος

Ο κράταιγος προκαλεί καλύτερη οξυγόνωση της καρδιάς, διαστέλλει και χαλαρώνει τη στεφανιαία και βοηθάει στη θεραπεία καρδιακής ανεπάρκειας και αρρυθμίαςσε αρχικό στάδιο. Επιπλέον, απομακρύνει την χοληστερόλη από τις αθηρωματικές πλάκες.

Καγιέν

Το καγιέν σε μορφή τσαγιού, βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος και βοηθάει σε περιπτώσεις καρδιοπάθειας. Ένα κουταλάκι του γλυκού καγιέν σε ένα ποτήρι ζεστό νερό, ή βαμμα ή εκχύλισμα καγιέν απευθείας στο στόμα, μπορεί να βοηθήσουν σε περίπτωση κινδύνου καρδιακής προσβολής, μέχρι να φθάσει ιατρική βοήθεια. Καλό είναι να υπάρχουν κάψουλες καγιέν για παροχή βοήθειας σε τυχόν έκτακτη περίπτωση. Θα πρέπει ωστόσο να αποφεύγεται η υπερβολική κατανάλωση καγιέν, γιατί μπορεί να ενοχλήσει τα νεφρά ή να προκαλέσει ηπατική βλάβη.

Γαϊδουράγκαθο

Το γαϊδουράγκαθο είναι ιδιαίτερα επιβοηθητικό στην καταπολέμηση της καρδιακής ανεπάρκειας στους πιο ηλικιωμένους ανθρώπους.

Το βότανο αυτό είναι καρδιοτονωτικό, αγγειοδιασταλτικό, ενώ θεραπεύει τους εξασθενημένους μύες της καρδιάς και βοηθάει στην περίπτωση μυοκαρδίτιδας και αρτηριοσκλήρυνσης. Επιπλέον, αυξάνει την κυκλοφορία του αίματος στο μυοκάρδιο, όταν αυτό έχει εξασθενήσει λόγω ηλικίας ή ασθένειας.

Κουρκουμάς

Το μπαχαρικό Κουρκουμάς συμβάλλει στην επούλωση των αγγείων μετά από καρδιακά επεισόδια, σύμφωνα με καναδική έρευνα από το Γενικό Νοσοκομείο του Τορόντο.

Επίσης ο Κουρκουμάς αποτρέπει τη σύμφυση των αιμοπεταλίων που μπορεί να δημιουργήσουν θρόμβους στην καρδιά και μειώνει τη λιπώδη εκφύλιση του ήπατος και την χοληστερόλη.

Άλλα βότανα

Τίλιο: Το βότανο του τίλιου επουλώνει τα τοιχώματα των αγγείων, βοηθάει την καρδιά και καταπολεμά την υπέρταση και το άγχος.

Μαντζουράνα: Η μαντζουράνα παρουσιάζει αγγειοδιασταλτικές ιδιότητες, ενώ είναι και καταπραϋντική σε αρτηριακά σύνδρομα.

Πράσινο τσάι: Το πράσινο τσάι έχει την ιδιότητα να τονώνει τη λειτουργία της καρδιάς.

Αχιλλέα: Το βότανο της αχιλλέας (ή χιλιόφυλλο) δρα κατά της θρόμβωσης της στεφανιαίας και κατά της υπέρτασης. Επίσης βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος.

Κακάο: Το κακάο αυξάνει τη ροή του αίματος στην καρδιά, ανοίγοντας τη στεφανιαία αρτηρία.

Κανέλα: Η Κανέλα μειώνει τη χοληστερίνη, γιατί περιέχει το έλαιο cinnamaldehyde , το οποίο εμποδίζει τη συσσώρευση των αιμοπεταλίων.

Μελισσόχορτο: Το μελισσόχορτο ηρεμεί την καρδιά και καταπολεμά την υπέρταση. Θα πρέπει όμως να αποφεύγεται η χρήση του σε μεγάλες δόσεις, γιατί το βότανο αυτό ελαττώνει τον σφυγμό της καρδιάς.

Λεόνουρο: Το λεόνουρο είναι άριστο για τη λειτουργία της καρδιάς. Το βότανο αυτό δρα κατά των θρομβώσεων και της καρδιακής αρρυθμίας.

Διατροφή

Μέλι

Το μέλι έχει σημαντική αντιοιστρογονική δράση και συμβάλλει ουσιαστικά στην πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Εκτός των πολλών άλλων θεραπευτικών ιδιοτήτων του βοηθάει στην ανάρρωση ασθενειών και ειδικά μετά από εκδήλωση καρδιοπάθειας.

Σκόρδο

Το σκόρδο είναι αποτελεσματικό στην αποτροπή καρδιακών προσβολών και θανάτων από καρδιακά αίτια. Περιέχει χημικές ενώσεις οι οποίες δρουν ως αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτασίνης.

Φρούτα και λαχανικά

Τα φρούτα και τα λαχανικά συμβάλλουν στην πρόληψη καρδιακών προσβολών, αλλά και στην προστασία των ατόμων που έχουν ήδη υποστεί καρδιακή προσβολή από μελλοντικούς κινδύνους.

Ντομάτες και καρότα

Η αυξημένη πρόσληψη λυκοπενίου μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη της καρδιαγγειακής νόσου και να συμβάλλει στην καρδιαγγειακή υγεία, σύμφωνα με ερευνητές του Πανεπιστημίου της Ανατολικής Φινλανδίας.

Οι ερευνητές διενήργησαν σχετική έρευνα διάρκειας 11.5 χρόνων, η οποία δημοσιεύτηκε στο European Journal of Public Health το 2011. Υποστηρίζουν οτι τα υψηλά επίπεδα λυκοπενίου (καροτενοειδές που περιέχεται μεταξύ άλλων στις ντομάτες) και της βήτα καροτίνης (καροτεινοειδές που περιέχεται στα καρότα), λειτουργούν προστατευτικά απέναντι στις καρδιακές προσβολές.

Ελαιόλαδο

Το ελαιόλαδο προστατεύει τις αρτηρίες, είναι αντιοξειδωτικό και επιφέρει μείωση των επιπέδων ινσουλίνης και γλυκόζης του αίματος που καταστρέφουν τις αρτηρίες. Το ελαιόλαδο θα πρέπει να αντικαθιστά τις μαργαρίνες και τα κορεσμένα λίπη.

Κόκκινο κρασί

Πολυάριθμες μελέτες δείχνουν ότι το κόκκινο ειδικά κρασί μπορεί να αποτρέψει την απόφραξη των αρτηριών και τις καρδιοπάθειες. Το κρασί και ειδικά το κόκκινο είναι αντιπηκτικό και εμποδίζει την επικίνδυνη οξείδωση της LDL χοληστερίνης. Για να είναι επωφελής στην υγεία η κατανάλωση δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα δύο ποτήρια κρασιού την ημέρα.

Πράσα

Εργαστηριακές μελέτες έχουν δείξει ότι η αλλισίνη την οποία περιέχουν, μειώνει τα επίπεδα χοληστερόλης και τη δυσκαμψία των αιμοφόρων αγγείων, περιορίζοντας έτσι και την πίεση του αίματος. Επίσης η αλλισίνη μειώνει τον κίνδυνο αγγειακών παθήσεων, στεφανιαίας νόσου και εγκεφαλικών επεισοδίων.

Παντζάρια

Τα παντζάρια περιέχουν Βηταΐνη, μία ουσία η οποία μειώνει τα επίπεδα ομοκυστεΐνης και προστατεύει απο σε καρδιακές παθήσεις.

Τροφές όπως το τσάι, η μαύρη σοκολάτα και τα μήλα προστατεύουν την καρδιά, χάρη στην περιεκτικότητά τους σε κατεχίνες

Γενικές συμβουλές

Το κάπνισμα έχει αποδειχθεί σημαντικός επιβαρυντικός παράγοντας για τη λειτουργία της καρδιάς, ο οποίος εκτός των άλλων αυξάνει τη συσσώρευση αιμοπεταλίων. Η πρώτη σωστή κίνηση για τη φροντίδα της καρδιάς ενός καπνιστή είναι η διακοπή του καπνίσματος.

Απαραίτητη είναι επίσης η προσπάθεια περιορισμού και καταπολέμησης του στρες και του άγχους, γιατί αυτοί οι παράγοντες, μαζί με το κάπνισμα και την ανθυγιεινή διατροφή, αποτελούν τους κύριους εχθρούς της καρδιάς.

Η διατήρηση της φυσικής δραστηριότητας με ήπια άσκηση, περπάτημα, κολύμπι κ.α., είναι ζωτικής σημασίας. Οι καρδιοπαθείς θα πρέπει να συμβουλεύονται τον γιατρό τους για την επιλογή της άσκησης που είναι κατάλληλη για αυτούς. Για τους υγιείς οι οποίοι ενδιαφέρονται για προληπτική προστασία, η αεροβική άσκηση είναι πολύ αποτελεσματική.

Η διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους είναι αναγκαία για την καρδιά, την υπέρταση και τη χοληστερίνη.

Οι βαθιές, συνειδητές αναπνοές σε καθημερινή βάση, είναι βασικές για την οξυγόνωση της καρδιάς, την υγεία του σώματος και την επιστροφή του φλεβικού αίματος. Είναι βασικές για την ανανέωση του αίματος, γιατί όταν αναπνέουμε βαθιά και αργά, βοηθάμε το αίμα και τη λέμφο να επιστρέψουν στην καρδιά.

Προσοχή στην υπερκατανάλωση μπύρας, γιατί μπορεί να προκαλέσει μυοκαρδιοπάθεια λόγω του κοβαλτίου που περιέχει.

H κλινική Mayo προτείνει επίσης για πρόληψη της καρδιακής ανεπάρκειας, εκτός από τις παραμέτρους που έχουμε ήδη αναφέρει και εμείς (κάπνισμα, διατροφή, βάρος, φυσική δραστηριότητα, αποφυγή στρες), την αντιμετώπιση καταστάσεων που είναι εν δυνάμει επικίνδυνες, όπως η υψηλή αρτηριακή πίεση και ο διαβήτης.

Μια ημερήσια δόση παιδικής ασπιρίνης προλαμβάνει καρδιακά νοσήματα, γιατί η ασπιρίνη αναστέλλει το ένζυμο κυκλοοξυγενάση το οποίο απελευθερώνεται κατά τη διάρκεια φλεγμονών. Συμβουλευτείτε σχετικά τον γιατρό σας για αυτή τη δυνατότητα.

Αποφεύγετε το αλάτι, τα κορεσμένα λίπη και τα τηγανητά.

Το ξέρατε ότι...

Ο καθηγητής Yudkin, διευθυντής του Επιστημονικού Ινστιτούτου Διατροφής του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, διαπίστωσε σε μεγάλο αριθμό ανδρών μεταξύ 45 και 65 ετών, ότι υπεύθυνη για την αύξηση του εμφράγματος είναι η κατανάλωση κοινής ζάχαρης και όχι τόσο η παχειά τροφή.

Ο μεταβολισμός της ζάχαρης προκαλεί αρτηριοσκληρυντικές βλάβες των αγγείων, κάτι που παρατηρούμε στους διαβητικούς. Όταν σε έναν διαβητικό δεν ρυθμίζεται ο μεταβολισμός της ζάχαρης, αυξάνεται το λίπος στο αίμα και όχι από το λίπος των τροφών. Άλλωστε έχει παρατηρηθεί ότι και όταν αποφεύγονται τα ζωϊκά λίπη, βρίσκονται στο αίμα υψηλές τιμές χοληστερίνης.

Η πρόσληψη προϊόντων ολικής άλεσης και νωπών τροφών προστατεύει από την πρόσληψη και ποσοστού ζωϊκών λιπών.