Γαστρίτιδα και Έλκος: Φυσικά μέσα πρόληψης και θεραπείας

Τελευταία ενημέρωση: 1/7/2017

Το βότανο του γλυκάνισου
Το γλυκάνισο καταπραΰνει συμπτώματα των παθήσεων του στομάχου

Η μεν γαστρίτιδα είναι ερεθισμός και φλεγμονή του βλεννογόνου του στομάχου, ενώ το έλκος είναι μία ανοιχτή πληγή στα τοιχώματα του στομάχου.

Υπάρχουν διάφορες αιτίες που προκαλούν τις παθήσεις αυτές, όπως η μακροχρόνια χρήση μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων, η μόλυνση από το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού που αποτελεί και την κυριότερη αιτία πρόκλησης έλκους, το αλκοόλ, καθώς και το τσιγάρο. Η γαστρίτιδα μπορεί επίσης να προκληθεί από κακή διατροφή, από τη νόσο του Crohn, από ευαισθησία στη γλουτένη, από τη νόσο του θυρεοειδούς, από λήψη φαρμάκων τα οποία προκαλούν προβλήματα στο στομάχι (όπως ασπιρίνη, φάρμακα χημειοθεραπείας κ.α.), αλλά και από όξινα ποτά.

Αξίζει να σημειωθεί οτι η έγκαιρη αντιμετώπιση του έλκους στα αρχικά στάδια μπορεί να βοηθήσει στην πλήρη θεραπεία του, ενώ αν δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως μπορεί να απαιτήσει χειρουργική επέμβαση.

Τα φυσικά μέσα αντιμετώπισης και των δύο αυτών παθήσεων, περιλαμβάνουν, κυρίως από διατροφική άποψη, κοινή προσπάθεια αποφυγής ερεθιστικών τροφών και προτίμηση άλλων ωφέλιμων, καθώς και επιλογή θεραπευτικών βοτάνων και βιταμινών.

Διατροφή

Τροφές που πρέπει να αποφεύγονται

Οι τροφές των οποίων η κατανάλωση πρέπει να αποφεύγεται, επειδή ερεθίζει τον βλεννογόνο του στομάχου, είναι οι ακόλουθες: Καφές, τσάι, σοκολάτα, κακάο Εσπεριδοειδή Ανθρακούχα ποτά και αλκοόλ Ξύδι Μπαχαρικά, τσίλι, πιπέρι, μουστάρδα Αλλαντικά και τηγανητά Τα ολόπαχα γαλακτοκομικά, τα οποία κάνουν το στομάχι να παράγει περισσότερο οξύ Το αλάτι θα πρέπει να περιοριστεί

Είναι σημαντικό να αποφεύγονται γενικά οι μεγάλες ποσότητες φαγητού, οι οποίες προκαλούν διάταση του στομάχου

Τροφές που πρέπει να προτιμώνται

Οι τροφές που βοηθούν σε παθήσεις του στομάχου, είναι οι εξής: Άπαχες πρωτεϊνες (κοτόπουλο, άπαχο λευκό ψάρι όπως ο μπακαλιάρος) Άπαχα γαλακτοκομικά Δημητριακά (όχι του πρωϊνού με πρόσθετα και ζάχαρη) Βρώμη Ρύζι Καλαμπόκι Πατάτες Χυμοί φρούτων (όχι όμως εσπεριδοειδών) Σούπες Λαχανικά (εκτός από πιπεριές, ντομάτες, σκόρδα, κρεμμύδια) Φρούτα όπως τα πεπόνια, τα καρπούζια, οι ώριμες μπανάνες και ο ανανάς Ωφέλιμα για τους πάσχοντες από γαστρίτιδα είναι και τα προβιοτικά όπως ο Lactobacillus (ο οποίος περιέχεται σε τροφές όπως το γιαούρτι και το κεφίρ), καθώς επίσης και ο χυμός καρότου Για τους πάσχοντες από έλκος ο χυμός λάχανου ενισχύει τον βλεννογόνο του στομάχου και βοηθά στη θεραπεία του έλκους. Ο χυμός λάχανου θα πρέπει ωστόσο να αποφεύγεται σε περιπτώσεις υποθυρεοειδισμού. Κατά την ανάρρωση από έλκος στομάχου βοηθά η τακτική κατανάλωση μπανάνας για να προληφθεί τυχόν υποτροπή της βλάβης. Η μπανάνα μαζί με το γιαούρτι αποκαθιστά τη χλωρίδα του παχέος εντέρου, ενώ η θεραπευτική της ικανότητα ενισχύεται όταν είναι πολύ ώριμη. Το μπρόκολο, σύμφωνα με έρευνα Αμερικανών και Γάλλων, περιέχει ουσίες οι οποίες εξουδετερώνουν τα μικρόβια που προκαλούν έλκος και αυξάνουν τον κίνδυνο εκδήλωσης καρκίνου του στομάχου.

Η αντράκλα (γλυστρίδα) είναι θεραπευτική σε περιπτώσεις γαστρεντερικών προβλημάτων, γιατί διαθέτει γλυχρασματογενείς ιδιότητες.

Βότανα

Για νεύρωση στομάχου

Βαλεριάνα με αψιθιά Βασιλικός (το πρωϊ)

Για πόνους στομάχου

Χαμομήλι Μελισσόχορτο Γλυκόριζα (θα πρέπει ωστόσο να αποφεύγεται η υπερβολική και για διάστημα μεγαλύτερο του ενός μήνα χρήση της, γιατί υπάρχει κίνδυνος υπέρτασης και προβλημάτων καρδιάς)

Κατά της συγκέντρωσης οξέος

Έγχυμα σέλινου (να αποφεύγεται σε ασθένειες νεφρών)

Για καούρες στομάχου

Βαλεριάνα Δεντρολίβανο (προσοχή σε υπέρταση) Μέντα Μελισσόχορτο Χαμομήλι Γλυκάνισο 1-2 κουταλιές χυμός λεμονιού σε λίγο νερό

Για γαστρίτιδα

Βαλεριάνα Βασιλικός Γλυκάνισο Γαϊδουράγκαθο Χαμομήλι Κουρκουμάς Λουϊζα Μέντα

Κατά καρκίνου στομάχου

Κουρκουμάς Κάρυ Καρποί και άνθη φραγκοσυκιάς Αψιθιά Χελιδόνιο

Τα παραπάνω βότανα λειτουργούν προληπτικά και θεραπευτικά. Ωστόσο, επί εκδηλωμένου καρκίνου θα πρέπει να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.

Το χαμομήλι αποτελεί ένα εξαιρετικό ρόφημα για το στομάχι

Βιταμίνες και Μεταλλικά στοιχεία

Ψευδάργυρος: Το μεταλλικό αυτό στοιχείο μειώνει τη φλεγμονή και προστατεύει τον βλεννογόνο του στομάχου. Παρατηρούνται συχνά μειωμένα επίπεδα ψευδαργύρου σε φλεγμονώδεις εντερικές παθήσεις.

Βιταμίνη Β12 και Σίδηρος: Ασθενείς με γαστρίτιδα ή έλκος μπορεί να παρουσιάζουν ανεπάρκεια των στοιχείων αυτών, λόγω της κατάστασής τους.

Σελήνιο: Το σελήνιο βοηθά στην επούλωση της φλεγμονής.

Βιταμίνη Ε: Η βιταμίνη Ε συμβάλλει στην αποτελεσματική αντιμετώπιση του έλκους. Το Ιατρικό Ινστιτούτο του Κιέβου παρουσίασε θετικά αποτελέσματα έπειτα απο καθημερινή λήψη 300 mg βιταμίνης Ε από τους ασθενείς.

Γενικές συμβουλές

Τα βιοφλαβονοειδή ωφελούν τον βλεννογόνο του στομάχου και συμβάλλουν στην επούλωση του έλκους μειώνοντας την έκκριση ισταμίνης. Βιοφλαβονοειδή ευρίσκονται στα κόκκινα σταφύλια και το κόκκινο κρασί, πράσινες πιπεριές, μούρα, μπρόκολο, λάχανο, βερίκοκα, μήλα, κεράσια, δαμάσκηνα, Rose Hip (αγριοτριανταφυλλιά), τσάι και ιδιαίτερα το πράσινο, καθώς και εσπεριδοειδή.
Οι μεγαλύτερες συγκεντρώσεις βιοφλαβονοειδών συναντώνται στους σπόρους (πχ σταφυλιού) και στον εξωτερικό φλοιό και το λευκό τμήμα (πχ λεμονιού).
Από τις ανωτέρω τροφές, το κόκκινο κρασί, τα εσπεριδοειδή και το μαύρο τσάι, θα είναι καλό να χρησιμοποιούνται με προσοχή, αν όχι να αποφεύγονται, γιατί μπορεί να ερεθίσουν το στομάχι. Επιπλέον, το λάχανο και το μπρόκολο θα πρέπει να αποφεύγονται σε περιπτώσεις υποθυρεοειδισμού.

Για μείωση του στομαχικού οξέος και ανακούφιση από τον πόνο, μπορείτε να πιείτε ένα ποτήρι νερό, στο οποίο θα έχετε αναμείξει ένα κουταλάκι του γλυκού μαγειρική σόδα.

Το τελευταίο γεύμα της ημέρας να λαμβάνεται 3 ώρες πριν τον ύπνο.

Η φωτοχημική ουσία Σουλφοραφάνη, η οποία περιέχεται στο μπρόκολο, μπορεί να εξουδετερώσει το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού, το οποίο θεωρείται η κυριότερη αιτία πρόκλησης έλκους. Επίσης το μπρόκολο περιέχει διθειολθειόνες που βοηθούν το σώμα να καταπολεμήσει τις κακοήθειες.

Σε συνέδριο στην Καρλσρούη Γερμανίας το 2001, είχε αναφερθεί ότι "Ότι είναι πικρό στο στόμα, είναι καλό για το στομάχι".

Η Μαστίχα Χίου, βοηθάει στην περίπτωση έλκους (βάζετε λίγη σε ένα ποτήρι νερό, την αφήνετε όλη τη νύχτα και το πίνετε το πρωϊ).

Το μέλι αποτελεί αποτελεσματική θεραπεία για το έλκος, γιατί το ένζυμό του οξειδάση γλυκόζης παράγει υπεροξείδιο υδρογόνου, το οποίο σκοτώνει τα βακτήρια που μπορούν να αναπτύξουν έλκη. Συνιστάται η λήψη δύο κουταλιών της σούπας καθημερινά κατά την έξαρση της ασθένειας, και μια κουταλιά μετά την υποχώρηση των συμπτωμάτων, είναι αρκετό. Το μέλι με κανέλα είναι θεραπευτικό σε κακοήθειες στομάχου. Σε στομαχικές διαταραχές βοηθά το μέλι ελάτου. Θα πρέπει ωστόσο να αποφεύγεται το μέλι Manukka που είναι πολύ όξινο, ίσως λόγω του αιθέριου ελαίου Tea tree που περιέχει.

Το πιπέρι καγιέν είναι επίσης αποτελεσματική θεραπεία για το έλκος στομάχου. Σύμφωνα με ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο Critical Reviews in Food Science and Nutrition, η καψαϊκίνη διεγείρει την έκκριση βλέννας, τη ροή του αίματος στον γαστρικό βλεννογόνο, αναστέλλει την έκκριση των οξέων του στομάχου, προλαμβάνει και επουλώνει το έλκος. Μπορείτε να πάρετε κάψουλες καγιέν μετά τα γεύματα, ή να προσθέσετε σκόνη καγιέν στα φαγητά σας, ή ακόμη και να προσθέτετε ελάχιστη ποσότητα σε ένα ποτήρι ζεστό νερό και να το πίνετε.

Σε καούρες στομάχου βοηθάει επίσης η λήψη νερού με λίγη μαγειρική σόδα και λίγο λεμόνι.

Το τσάι γλυκόριζας βοηθά στην παραγωγή προστατευτικής για τον βλεννογόνο βλέννας, πράγμα που προωθεί την επούλωση. Συνιστάται η λήψη του δυο φορές την ημέρα, για διάστημα μιας εβδομάδας.

Σε νεύρωση στομάχου, άλλο φυσικό φάρμακο μας δίνει ο καρπός της λεύκας. Τον κάνουμε σκόνη, βάζουμε ένα κουταλάκι του γλυκού από τη σκόνη αυτή σε μισό ποτήρι νερό και πίνουμε ένα φλυτζανάκι του καφέ μεσημέρι-βράδυ. Επίσης, το τσάι απο τον εσωτερικό φλοιό της λεύκας, βοηθάει σε περιπτώσεις δυσπεψίας, γαστρίτιδας, δυσεντερίας και έλκους.

Βοηθά στην αντιμετώπιση του έλκους η κατανάλωση χυμού παντζαριού με μία κουταλιά της σούπας μέλι (να αποφεύγεται από τους πάσχοντες από τα νεφρά τους).

Το 1963 οι Blitz, Smith και Gerard,θεράπευσαν ,με τζελ αλόης, πεπτικά έλκη σε ασθενείς οι οποίοι δεν είχαν αποτελέσματα με τις συμβατικές θεραπείες. Η αλόη θεωρείται βιολογικό διεγερτικό το οποίο διεγείρει την αυτοθεραπεία των κυττάρων.

Το ξέρατε ότι...

Η χρόνια χρήση αντιόξινων φαρμάκων μπορεί να οδηγήσει σε παθολογική χαμηλή οξύτητα του στομάχου, καθώς και σε οστεοπόρωση.