Εγκεφαλικό: Φυσικοί τρόποι πρόληψης και αντιμετώπισης

Η διατροφή, οι βιταμίνες και τα άλλα φυσικά μέσα που βοηθούν στην αποφυγή και διαχείριση των εγκεφαλικών επεισοδίων

Τελευταία ενημέρωση: 12/12/2016

Δέντρα με πορτοκάλια, ανάμεσα απο τα οποία περνά το φως του ήλιου
Η κατανάλωση εσπεριδοειδών προφυλάσσει από τον κίνδυνο εκδήλωσης εγκεφαλικού επεισοδίου

Το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο αποτελεί οξεία ιατρική περίπτωση, η οποία απαιτεί υπερεπείγουσα αντιμετώπιση. Είναι απαραίτητη η άμεση νοσοκομειακή ιατρική συνδρομή, γιατί τα τρία πρώτα 24ωρα του οξέος εγκεφαλικού είναι και τα πιο κρίσιμα.
Το άρθρο αυτό παρέχει πληροφορίες για φυσικές θεραπείες, οι οποίες μπορούν να βοηθήσουν, παράλληλα με τη συμβατική θεραπεία, στην αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος και τη βελτίωση της ζωής των ασθενών.

Διατροφή

Ω3 λιπαρά οξέα

Η κατανάλωση τροφών πλούσιων σε ω3 λιπαρά οξέα, μειώνει κατά 25% την βαρύτητα της βλάβης μετά απο ένα εγκεφαλικό επεισόδιο. Στο συμπέρασμα αυτό κατέληξαν ερευνητές του Πανεπιστημίου Laval του Καναδά, μετά απο σχετική μελέτη.

Οι επιστήμονες υποστήριξαν οτι η κατανάλωση των ω3 λιπαρών οξέων δημιουργεί ένα νευροπροστατευτικό και αντιφλεγμονώδες περιβάλλον στον εγκέφαλο, το οποίο εμποδίζει μια οξεία φλεγμονώδη αντίδραση που θα μπορούσε να είναι επιβλαβής για τον εγκεφαλικό ιστό.

Τα Ω3 περιέχονται σε τροφές όπως η σαρδέλα, το σκουμπρί, ο τόνος, το χταπόδι, τα καρύδια κ.α.

Φρούτα - λαχανικά

Σύμφωνα με επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Wageningen της Ολλανδίας, όσοι καταναλώνουν ωμά φρούτα και λαχανικά σε ποσότητες μεγαλύτερες των 262 γραμμαρίων την ημέρα, διατρέχουν 36% μικρότερο κίνδυνο εγκεφαλικού σε σύγκριση με όσους τρώνε λιγότερα από 92 γραμμάρια την ημέρα.

Η ίδια μελέτη έδειξε πως τα μαγειρεμένα ή επεξεργασμένα φρούτα και λαχανικά δεν παρέχουν ανάλογο όφελος, ακόμα κι όταν καταναλώνονται σε ποσότητες ανώτερες των 263 γραμμαρίων την ημέρα.

Εσπεριδοειδή

Σύμφωνα με την Nurses Health Study, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Stroke, η κατανάλωση εσπεριδοειδών προφυλάσσει από τον κίνδυνο εκδήλωσης εγκεφαλικού επεισοδίου.

Οι ερευνητές αποδίδουν το γεγονός αυτό στις φλαβανόνες που περιέχουν, οι οποίες μειώνουν τις φλεγμονές και βελτιώνουν τη λειτουργία των αγγείων. Πιστεύουν επίσης ότι μπορεί να παίζει ρόλο και η περιεκτικότητά τους σε άλλες ουσίες, όπως το κάλιο.

Λευκόσαρκες τροφές

Σύμφωνα με Ολλανδική μελέτη που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση Stroke, τα άτομα που καταναλώνουν μεγαλύτερες ποσότητες λευκόσαρκων τροφών, παρουσιάζουν 50% μικρότερο κίνδυνο εκδήλωσης εγκεφαλικού επεισοδίου, σε σύγκριση με αυτούς που καταναλώνουν μικρότερες ποσότητες. Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει τροφές όπως τα μήλα, τα αχλάδια, τα μανιτάρια, το κουνουπίδι, τα κρεμμύδια, αλλά όχι οι πατάτες.

Οι ερευνητές απέδωσαν το γεγονός αυτό στα φλαβονοειδή, τα οποία παρουσιάζουν αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές ιδιότητες.

Μέτρια κατανάλωση αλκοόλ

Η ελαφριά έως μέτρια κατανάλωση αλκοόλ (ένα ποτό την ημέρα) έχει συσχετιστεί με χαμηλότερο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου.

Η κατανάλωση αυτής της ποσότητας αλκοόλ, παρέχει προστασία από τον σχηματισμό θρόμβων και επιδρά ευεργετικά στη χοληστερόλη. Μεγαλύτερες ποσότητες όμως φέρνουν τα αντίθετα αποτελέσματα αυξάνοντας την αρτηριακή πίεση.

Κουρκουμάς

Ο Κουρκουμάς έχει προστατευτική δράση στην πρόληψη του εγκεφαλικού, σύμφωνα με έρευνα του Γενικού Νοσοκομείου του Τορόντο στον Καναδά. Συμβάλλει επίσης στην επούλωση των αγγείων μετά από καρδιακά επεισόδια.

Είναι γεγονός οτι ο κουρκουμάς έχει ισχυρές αντιθρομβωτικές ιδιότητες, γεγονός που τον καθιστά πολύτιμο για περιπτώσεις εγκεφαλικών επεισοδίων. Έχει αποδειχτεί οτι η χημική ουσία κουρκουμίνη που περιέχεται στον κουρκουμά, μειώνει τον κίνδυνο απόφραξης των αρτηριών και περιορίζει την πιθανότητα εμφάνισης εγκεφαλικών και καρδιακών προσβολών, ενώ συμβάλλει και στην επούλωση των αγγείων μετά απο καρδιακά επεισόδια. Μπορεί να προστατέψει τα κύτταρα του εγκεφάλου ή ακόμα και να συμβάλλει στην ανάκαμψή τους μετά απο ένα επεισόδιο.

Επιπλέον, σύμφωνα με ερευνητές του Γερμανικού Ινστιτούτου Νευροεπιστήμης και Ιατρικής, το συστατικό κουρκουμίνη που περιέχεται στον κουρκουμά μπορεί να ενισχύσει τον πολλαπλασιασμό των νευρικών βλαστικών κυττάρων στον εγκέφαλο, και την μετατροπή τους σε νευρώνες. Σύμφωνα με τους ερευνητές, με τον τρόπο αυτό μπορεί να αποκατασταθεί η βλάβη που προκαλείται στον εγκέφαλο σε περιπτώσεις όπως το Αλτσχάιμερ ή τα εγκεφαλικά επεισόδια. Η συγκεκριμένη μελέτη έχει περιοριστεί μέχρι στιγμής μόνο σε πειραματόζωα, σύντομα όμως αναμένεται η επέκτασή της και σε ανθρώπους.

Ωστόσο, επιστήμονες του Cedars-Sinai Medical Center του Λος Άντζελες, επισημαίνουν οτι η απλή λήψη κουρκουμά δεν επαρκεί, καθώς απορροφάται με υπερβολικά βραδείς ρυθμούς απο τον οργανισμό και εξαντλείται πολύ εύκολα μετά απο την κατάποση για να φέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα.

Την απορρόφηση του κουρκουμά βελτιώνει σημαντικά ο συνδυασμός του με μαύρο πιπέρι, όπως αποδείχτηκε σε σχετική έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Planta Medica το 2002. Οι επιστήμονες έχουν παρουσιάσει όμως και το φάρμακο CNB-001, το οποίο βασίζεται στον κουρκουμά αλλά διανέμεται πολύ πιο αποτελεσματικά στον εγκέφαλο. Απομένει το να ολοκληρωθούν οι σχετικές διαδικασίες για την αξιοποίησή του.

Βιταμίνες και Μεταλλικά στοιχεία

Μαγνήσιο

Σε περιπτώσεις εγκεφαλικών επεισοδίων, παρατηρείται μείωση των επιπέδων του μαγνησίου στον ορό του αίματος. Στις περιπτώσεις αυτές, η αυξημένη πρόσληψη μαγνησίου επιταχύνει την αποκατάσταση.

Σύμφωνα με σχετική έρευνα, η κατανάλωση τροφών που έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε μαγνήσιο μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης εγκεφαλικών επεισοδίων, ιδιαίτερα του ισχαιμικού τύπου που αποτελεί και τον πιο συνήθη τύπο εγκεφαλικού σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Τροφές πλούσιες σε μαγνήσιο είναι οι εξής: κολοκυθόσποροι, φασόλια, δημητριακά ολικής άλεσης, σουσάμι, ταχίνι, αμύγδαλα,καρύδια, μπακαλιάρος παστός κ.α.

Βιταμίνη Ε

Η λήψη βιταμίνης Ε μπορεί να αποτρέψει ή να περιορίσει τη βλάβη που προκαλείται στον εγκέφαλο απο ένα εγκεφαλικό επεισόδιο.

Στο συμπέρασμα αυτό οδήγησε σχετική έρευνα του Δρ. Cameron Rink, απο το Wexner Medical Center του Πανεπιστημίου του Οχάιο. Συγκεκριμένα, παρατηρήθηκε οτι η βιταμίνη αυτή προάγει την αρτηριογένεση, δηλαδή την αύξηση της διαμέτρου των αρτηριών για τη διασφάλιση της παροχής αίματος και, κατ' επέκταση, οξυγόνου στον εγκέφαλο.

Η βλάβη που προκαλείται στον εγκέφαλο μετά απο ένα εγκεφαλικό επεισόδιο αποδίδεται ακριβώς στην έλλειψη οξυγόνου εξαιτίας της εμπλοκής των αρτηριών απο το πηγμένο αίμα.

Αυτή η θεραπευτική συνδρομή της βιταμίνης Ε, αφορά στην περίοδο μετά την εκδήλωση εγκεφαλικού επεισοδίου. Ως προς την περίοδο προ της εκδήλωσης ενός επεισοδίου, οι ερευνητές λένε ότι η βιταμίνη Ε μειώνει τον κίνδυνο εκδήλωσης ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου, το οποίο είναι και ο συνηθέστερος τύπος εγκεφαλικών επεισοδίων, αλλά αυξάνει τον κινδυνο αιμορραγικού εγκεφαλικού επεισοδίου.

Η βιταμίνη E περιέχεται κυρίως σε φυτικά έλαια. Περιέχεται επίσης στα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, τα όσπρια, τους ξηρούς καρπούς κ.α.

Νιασίνη

Η βιταμίνη Β3 ή Νιασίνη μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της λειτουργίας του εγκεφάλου, μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο, όπως υποστηρίζουν ερευνητές στο Νοσοκομείο Henry Ford του Ντητρόϊτ στο Μίσιγκαν.

Τροφές πλούσιες σε βιταμίνη Β3 είναι ο τόνος, το στήθος κοτόπουλου, τα φιστίκια, τα δημητριακά ολικής άλεσης κ.α.

Σελήνιο

Το σελήνιο βοηθά στην καλή λειτουργία της καρδιάς και των μυών, καθώς και στην πρόληψη των εγκεφαλικών επεισοδίων.

Τροφές πλούσιες σε σελήνιο είναι τα καρύδια, η μελάσα, τα κάσιους, η γαλοπούλα, τα δημητριακά ολικής, το συκώτι κοτόπουλου, το χταπόδι, οι σουπιές κ.α.

Κάλιο

Μια διατροφή πλούσια σε κάλιο μπορεί να προστατέψει απο την εμφάνιση καρδιακών και εγκεφαλικών επεισοδίων, σύμφωνα με μελέτη της Ιατρικής Σχολής του πανεπιστημίου της Νάπολης.

Στα πλαίσια της μελέτης αυτής ερευνητές εξέτασαν 11 έρευνες που έχουν δημοσιευτεί μεταξύ 1966 και 2009, καταλήγοντας στο συμπέρασμα οτι το κάλιο μειώνει κατά 21% τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου ενώ μπορεί να μειώσει και τον κίνδυνο εμφράγματος.

Έχει αποδειχτεί οτι το κάλιο μπορεί να βοηθήσει σε περιπτώσεις υπέρτασης, η οποία σχετίζεται άμεσα τόσο με το έμφραγμα όσο και με το εγκεφαλικό. Για τον λόγο αυτό, οι ερευνητές συνιστούν αυξημένη κατανάλωση τροφών πλούσιων σε κάλιο για την πρόληψη των αγγειακών παθήσεων. Η μελέτη αυτή δημοσιεύτηκε στην ιατρική επιθεώρηση Journal of the American College of Cardiology το 2011.

Τροφές πλούσιες σε κάλιο είναι οι ντοματοπολτός, ψημένες πατάτες, αποξηραμένα βερίκοκα, σύκα, χόρτα από παντζάρια, φιστίκια Αιγίνης κ.α.

Γενικές συμβουλές

Χλωρέλα: Η χλωρέλα μειώνει την υψηλή πίεση και αποτρέπει τα εγκεφαλικά επεισόδια, σύμφωνα με σχετικές έρευνες που διεξήχθησαν σε πειραματόζωα. Το βότανο αυτό περιέχει τη μεγαλύτερη ποσότητα χλωροφύλλης απο όλα τα γνωστά φυτά. Επιπλέον, συγκεντρώνει περισσότερες απο 20 βιταμίνες, ενώ περιέχει επίσης μέταλλα και ιχνοστοιχεία, και αυξάνει τη δραστικότητα των λευκοκυττάρων.

Ομοκυστεΐνη: Κατά το παρελθόν οι επιδημιολογικές μελέτες είχαν συνδέσει τα υψηλά επίπεδα ομοκυστεΐνης, με αυξημένο κίνδυνο ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου. Πάντως τα ευρήματα σχετικά με τη συσχέτιση μεταξύ των αυξημένων επιπέδων ομοκυστεΐνης πλάσματος (HCY) και του κινδύνου διαφορετικών τύπων εγκεφαλικών επεισοδίων, είναι αντιφατικά. Η μελέτη έδειξε οτι τα αυξημένα επίπεδα ομοκυστεΐνης σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο ισχαιμικών και υποτροπιαζόντων εγκεφαλικών αλλά όχι με αιμορραγικά εγκεφαλικά επεισόδια.
Αξίζει να σημειωθεί οτι οι φυσιολογικές τιμές του αμινοξέος αυτού κυμαίνονται μεταξύ 5 και 15 μmol/L. Στα άτομα με αυξημένα επίπεδα ομοκυστεΐνης είναι καλό να χορηγούνται φυλλικό οξύ και βιταμίνη Β.

Νατοκινάση: Μελέτες έχουν δείξει ότι το ένζυμο της νατοκινάσης, έχει αυξημένη ικανότητα να διαλύει τους θρόμβους και να μειώνει την πίεση.
Λαμβάνετε μια κάψουλα αμέσως πριν την κατάκλιση ή ακολουθείτε τις συμβουλές του γιατρού ή φαρμακοποιού σας.
Θα είναι καλό να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας πριν τη λήψη του, ειδικά αν ακολουθείτε κάποια αντιπηκτική ή αντιαιμοπεταλιακή θεραπεία.

Για πρόληψη των εγκεφαλικών, είναι σημαντικό να προσέχετε τη χοληστερίνη, τα τριγλυκερίδια και τον διαβήτη. Πρέπει επίσης να διατηρείτε φυσιολογικό βάρος και να αποφεύγετε το κάπνισμα. Τέλος, θα είναι καλό να γυμνάζεστε τακτικά και να εφαρμόζετε τη διατροφή που συνιστάται για την υπέρταση.

Το ξέρατε ότι...

Aπό φαρμακευτικής άποψης, η μοναδική ουσιαστικά διαθέσιμη θεραπεία που υπάρχει σήμερα για περιπτώσεις εγκεφαλικών επεισοδίων, είναι το αντιθρομβωτικό φάρμακο t-PA. Για να φέρει αποτελέσματα το φάρμακο αυτό όμως, θα πρέπει να χορηγηθεί εντός τριών το πολύ ωρών μετά το εγκεφαλικό.

Φαίνεται όμως οτι σύντομα θα υπάρχουν πιο αποτελεσματικά φάρμακα για τις περιπτώσεις αυτές, καθώς Γερμανοί και Ολλανδοί ερευνητές έχουν παρουσιάσει το πειραματικό φάρμακο VAS2870, το οποίο μπόρεσε να περιορίσει την εγκεφαλική ζημιά ακόμα και όταν χορηγήθηκε αρκετές ώρες μετά το εγκεφαλικό. Συγκεκριμένα, το φάρμακο αυτό μπλοκάρισε το ένζυμο που ευθύνεται για τον θάνατο των εγκεφαλικών κυττάρων μετά από εγκεφαλικό και πέτυχε μια πολύ σημαντική μείωση της εγκεφαλικής ζημιάς.